چەند دێڕێک بۆ یادی بۆردوومانکردنی قەڵادزێ

ئاڤا نیوز

لە 24ی نیسانی 1974 دا فڕۆکە جەنگییەکانی ڕژێمی دیکتاتۆری ئەوکاتی عێراق شاری قەڵادزێی سەربەرزیان کردە ئامانج و لە هێرشێکی دڕندانەدا، ئەم شارە و شۆڕشگێڕەیان خستە ژێر شاڵاوی بۆمباران.

ئەمڕۆ، پاش 51 ساڵ، یادی ئەو ڕۆژە تاڵە دەکەینەوە و بە ڕێزەوە وەک هێمای خۆڕاگری و بەرگری گەلی کورد باسی دەکەین. قەڵادزێ، وەک چرای پڕشنگداری شۆڕش، لە مێژووی کوردایەتیدا ڕۆڵێکی بەرچاوی هەبووە.

ئەم هێرشە دڕندانەیە نەک هەر نەیتوانی ڕۆحی شۆڕشگێڕی خەڵکی ئەم دەڤەرە بکوژێنێتەوە، بەڵکو زیاتر بڵێسەی بەرخودانی گەشاندەوە و کردیە هێمایەکی نەمری بەرەنگاربوونەوەی زووڵم و زۆرداری.

قەڵادزێ لە مێژووی نوێی کوردستاندا بە شاری شۆڕشگێڕان ناسراوە. ئەم شارە بووەتە پەناگەی شۆڕشگێڕانی هەموو ناوچەکانی کوردستان و لە سایەی خاکی پیرۆزیدا بیری ئازادیخوازی و نەتەوەیی پەرەی سەندووە.

کاتێکدا بەشەکانی دیکەی کوردستان لەژێر چەپۆکی داگیرکەراندا هەناسەیان دەدا، قەڵادزێ دەروازەیەک بووە بەرەو ئازادی و ئاوەدانی. خەڵکی ئەم دەڤەرە، بە ڕۆحی شۆڕشگێڕی و هەستی نەتەوەیی خۆیانەوە، هەمیشە پێشەنگی خەباتی ڕزگاریخوازی گەلی کورد بوون.

لە سەردەمی شۆڕشی ئەیلوولەوە تا شۆڕشی نوێ، قەڵادزێ بووەتە ناوەندی ڕاپەڕین و بەرهەڵستی. هەر ئەمەش وای کرد کە ڕژێمی داگیرکەری عێراق ئەم شارە بکاتە ئامانجی سەرەکی و هەوڵی لەناوبردنی بدات.

یەکێک لە دیارترین تایبەتمەندییەکانی خەڵکی قەڵادزێ، سەخاوەت و میواندۆستییانە. لە کاتی شۆڕشدا، ماڵەکانی قەڵادزێ هەمیشە کراوە بوون بۆ پێشمەرگە ماندووەکان و ئاوارە لێقەوماوەکان. سفرەی خەڵکی ئەم شارە، سەرەڕای هەژاری و نەداری، هەمیشە ڕازاوە بووە بۆ میوانەکانیان.

ناندەری وەک کردارێکی پیرۆز و نەریتێکی کۆمەڵایەتی، بەشێکی دانەبڕاوی کولتووری خەڵکی کوردستانە و قەڵادزێ نموونەیەکی بەرزی ئەم نەریتەیە. لەکاتێکدا کە خۆیان لەژێر فشاری ئابووری و سیاسی بوون، بەڵام هەرگیز نانی میوانیان نەبڕیوە و لەکاتی تەنگانەدا هەمیشە دەستی یارمەتییان بۆ یەکتر درێژ کردووە.

بەرخودان و بەرەنگاربوونەوەی زووڵم و زۆرداری، بەشێکی گرنگی ناسنامەی خەڵکی قەڵادزێیە. ئەم شارە، بەدرێژایی مێژوو، هەرگیز سەری بۆ داگیرکەران نەنواندووە و هەمیشە لە پێشەنگی بەرەنگاربوونەوەی زووڵم و ستەمدا بووە. لەکاتی بۆمبارانەکەی 24ی نیسانی 1974 دا، سەرەڕای هەموو سەختی و ناخۆشییەکان، خەڵکی قەڵادزێ ڕووحێکی بەرزی بەرخودانیان نیشان دا. 

ئەمڕۆ، کاتێک یادی بۆمبارانی قەڵادزێ دەکەینەوە، پێویستە وانەکانی ئەم شارە شۆڕشگێڕە بخەینە بەردەم نەوەی نوێی کوردستان. قەڵادزێ فێرمان دەکات کە تەنها بە یەکگرتوویی و یەکڕیزی دەتوانین بەرەنگاری دووژمنان ببینەوە. پاراستنی بیری نەتەوەیی و هەستی نیشتمانپەروەری، کلیلی سەرکەوتنی گەلەکەمانە. لەکاتی سەختیدا، دەست بۆ یەکتر درێژکردن و هاوکاریکردن، نیشانەی نەتەوەیەکی زیندووە. 

51 ساڵ دوای کارەساتی بۆمبارانی قەڵادزێ، ئەمڕۆ ئەم شارە دووبارە لەسەر پێی خۆی ڕاوەستاوەتەوە و بووەتە هێمای سەرکەوتن بەسەر ستەمدا. خەڵکی قەڵادزێ سەلماندیان کە ناتوانرێت ڕووحی شۆڕشگێڕی و خۆڕاگری گەلێک بە بۆمب و فڕۆکە لەناو ببرێت.

بۆیە، لە یادی بۆمبارانی قەڵادزێدا، سەری ڕێز بۆ گیانی پاکی شەهیدانی ئەم کارەساتە دادەنوێنین و پەیمان نوێ دەکەینەوە کە ڕێبازی شۆڕشگێڕی و خۆڕاگری بەردەوام بکەین و میراتی نەتەوەیی و کولتووری خۆمان بپارێزین.

قەڵادزێ، شاری سەربەرز، شاری شۆڕشگێڕان، شاری سەخاوەت و شاری بەرخودان، هەرگیز لە دڵی کوردی ئازادیخوازدا نامرێت.