بۆ ژەنەڕاڵ مەزڵووم

ئاڤا نیوز

ژەنەڕاڵە قارەمانەکەی کوردان .. سڵاو لە خۆت و لە گشت هەڤاڵە مەردەکانت. بەرلەوەی ناوەڕۆکی تیۆریی ئەم پەیامەم بخوێننەوە، تکایە تا زووە، دڵ و دەروون و هزرتان لە وەهمی (برایەتیی گەلانی دیموکرات) ڕزگار بکەن. ئەزموون سەلماندوویەتی داگیرکەر هەرگیز نابێتە برای داگیرکراو، دیموکرات بێ یان دیکتاتۆر، داگیرکەر هەر داگیرکەرە و ئەمڕۆ نا، سبەی بە خەنجەری ناپاکی پاداشتی برایەتییەکەت دەداتەوە.

کارامەییەکانی بەکارهێنانی نەرمەهێز: 

ماوەی دوو هەفتەیە هێزەکانی سوریای دیموکرات بە قۆناغێکی ناسک و هەستیاردا تێدەپەڕن، قۆناغێک کە حیساباتی سەربازی تەقلیدی تێپەڕاندووە و سەریکێشاوە بۆ ململانێیەکی سیاسیی نەتەوەیی درێژخایەن لەسەر فۆرم و ئایندەی بوونی کورد لە ڕۆژاڤا. هاوکات لەگەڵ سەرهەڵدانی هاوبەرژەوەندییەکی نوێ لەنێوان هەندێ ناوەندی بڕیاری ئەمریکی و دەستەڵاتدارانی کاتیی لە سووریا، بە ئاشکرا دەبینیین دیمەشق ئەوپەڕی تواناکانی خۆیی خستۆتەگەڕ بۆ سەپاندنی سیستم و ڕژێمێکی مەرکەزیی توند و لاوازکردن و ملکەچکردنی پێکهاتەکانی (عەلەوی، دورزی و پاشان کوردی). 

لە بەرامبەر ئەم پێشهاتانەدا، کوردی ڕۆژئاڤا کە ئەمڕۆ هێزی بەرگریکاری خۆی لە چوارچێوەی (SDF  هەسەدە)دا دەبینێتەوە، کۆمەڵێک ئامرازی نەرمەهێزی لەبەردەستدایە کە لە ئەگەری باش سوود لێبینین و خستنەگەڕیاندا، کاریگەرییەکی زۆریان دەبێت لە گۆڕینی هاوسەنگییەکان و پاڵپشتییەکی متمانەپێکراودەبن بۆ سەنگەری شەڕڤانان.

بە ڕێکخستن و کاراکردنی ئەم ئامڕازانەی نەرمەهێز، هەسەدە دەتوانێ زۆرترینی دەستکەوتەکانی کورد لە ڕۆژاڤا بپارێزێ و ڕێگرییش بکات لە هەڵخلیسکان بۆ ناو زەلکاوی سیناریۆی ڕووبەڕووبوونەوەیەکی سەرتاسەریی خوێناوی و ماڵکاولکەر.

1. جوگرافیا و ڕاستییەکانی سەر زەوی

هێشتا ناوچەیەکی جوگرافیی ستراتیژی وا لەژێر کۆنترۆڵی هەسەدەدایە کە بریتییە لە بەیەکگەیشتنەوەی ڕێگاوبانە سەرەکییەکان بەرەو سنوورە نێودەوڵەتییەکان، کە ناوچە ئابووری و ئەمنییە گرنگەکان لەخۆدەگرێت. حکومەتی دیمەشق بۆ گێڕانەوی ئەم ناوچەو ڕێگاو بانە ستراتیژیانە بۆ ژێر دەستی خۆی، لە ڕێگەی هێرش و هەوڵی سەپاندنی دەستەڵاتی سەربازیی گشتگیرەوە، پێویستیی بە خەرج و ڕەنج و خوێنێکی زۆرە و ئەو تێچووەش بۆ دۆخی ئێستای دیمەشق، سەخت و گرانە و لەوەش تێگەیشتوون کە دەستبردن بۆ حەسەکە و قامیشلی کارێکی هەروا ئاسان نییە، چونکە چارەنووسی نەتەوەیی گەلێکی چەند ملیۆنیی پێوە گرێدراوە، هەربۆیە ئەویش لەم بارو دۆخەدا سیاسەتی وردە وردە دزەکردنی بۆ ناو کۆمەڵگەی کوردیی پێباشترو پەسەندترە نەک هێرش و پەلامار. هەسەدەش دەبێت زۆر بە باشی لەم خاڵی بەهێزییەی کوردی ڕۆژاڤا بکۆڵنەوەو لەهەر دانوستانێکدا، کارای بکەن و وەک ئامڕازێکی نەرمەهێز بەهاو نرخی بپارێزن.

2. شەرعیەتی دیفاکتو و ئەزموونی خۆسەری

سەرەڕای ڕەخنە و بۆچوونی جیاواز، PYD و YPG بۆ بەشێکی زۆری دانیشتووانی ڕۆژئاڤا دەسەڵاتی دیفاکتۆن و خاوەنی ئەزموونێکی پڕ هەوراز و نشێوی ئیدارەدانی مەدەنی و سەربازیی حاشا هەڵنەگرن. کەواتە سەرەڕای هەموو کەموو کورتییەکان، ئەم ئەزموونەش ئامڕازێکی گرنگی بەهاداری نەرمەهێزە و شەرعیەتێکی دیفاکتۆی مێژوویی و شۆڕشگێڕیی بە هەسەدە بەخشیوە کە نابێ نادیدە بگیرێت، بەڵکو دەبێ لەهەر هەڵکشان و داکشانێکی دانوستاندا ژیان بکرێتەوە بەبەریدا بۆ پووچەڵکردنەوەی هەر پیلانێکی دیمەشق بۆ گێڕانەوەی سستمی حوکمێکی مەرکەزیی توند.

3. فشاری نێودەوڵەتی و کاراکردنەوەی سزاکان

جووڵە و هەنگاوەکانی ناو کۆنگرێسی ئەمریکی و هەڕەشەکانیان بۆ سەرلەنوێ سەپاندنەوەی سزاکان بەسەر دیمەشقدا، ئامڕازێکی دیکەی نەرمەهێزە کە ئەگەر بۆ تاکتیکیش بێت، دەتوانێ فشارێکی بەرچاو لەسەر دۆخەکە درووستبکات. ڕاستە  ئەو سزایانە هیچ ڕژێم نەڕووخێنن، بەڵام دەرفەت بۆ مانۆڕێکی سنووردار بۆ کورد دەڕەخسێنن و پەیامێکی ڕوونیش دەدا بە سەرانی دیمەشق کە  تێچووی هەر سەرکێشی و ملهووڕییەکی سەربازیی لە ناوچە هەستیارەکانی وەک ڕۆژئاڤادا، زۆر لەوە زیاتر دەبێت کە توانایان پێی بشکێ و بڕستیان لێ دەبڕێت. ئەگەر هەسەدە باش خوێندنەوە بۆ ئەم فاکتەرە بکەن، دەرفەتێکیان بۆ دێتە پێش کە رۆڵیان هەبێت لە دیاریکردنی کات و شوێن و شێوازو هێڵە گشتییەکانی دانوستانەکان لە ڕۆژانی داهاتوودا. بەڵام کاریگەرییەکانی ئەم نەرمە هێزە و ئەو هەڕەشانەی کۆنگرێس زۆر سنووردار دەبن ئەگەر لە لایەن خودی هەسەدە و لۆبیی کوردەوە بە چالاکیی سیاسیی ڕێکخراو و بەردەوام، پشتیوانییان لێ نەکرێت.

4. هەڵکشانی لۆبی کوردیی ئەمریکی لە هاوسۆزیەوە بۆ کاریگەریی مەیدانی

یەکێک لە بژاردەکانی بەردەستی کورد کە تا ئێستا وەک پێویست کەڵکی لێ وەرنەگیراوە، دروستکردن و کاراکردنی لۆبییەکی یەکگرتووی ڕێکخراویی کوردیی ئەمریکییە، کە زۆر پێویستە و ئیتر کاتێتی هاوتەریب و هاوئاهەنگ لەگەڵ هەنگاوەکانی ئەندامانی لایەنگری کورد لەناو کۆنگرێسدا کاربکات. هاوسۆزیی سیاسی بە تەنیا
سوودێکی ئەوتۆی نابێت ئەگەر نەتوانرێ تەرجەمە بکرێت بۆ فشاری دامەزراوەیی بەردەوام و یەک دەنگ. دروستکردن و کاراکردنی لۆبییەکی کوردیی لەم ئاستەدا، پێویستی بەوەیە هەموو گروپ و دەستە و پێکهاتە کوردییەکانی ناو ئەمریکا، لە چالاکیی سۆزدارییەوە هەڵکشێن بەرەو کارو چالاکیی پیشەییانە: (گرووپی لۆبیکردنی یاسایی. هاوئاهەنگی لەگەڵ ناوەندەکانی لێکۆڵینەوە و توێژینەوەدا. هاوئاهەنگی لەگەڵ دامەزراوە میدیاییە کاریگەرەکانی ئەمریکا. پەیوەندیی پتەوو دۆستانە لەگەڵ ئەندامانی لیژنە کاریگەرەکانی کۆنگرێس. داڕشتنەوەی گوتارێکی سیاسیی یەک دەنگ کە بەڕوونی دۆزی کورد بە بەرژەوەندییە باڵاکانی ئەمریکاوە گرێبداتەوە، وەک؛ بایەخی سەقامگیریی دۆخی سیاسی و سەرچاوەکانی وزە و وەبەرهێنان لە کوردستاندا، ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆرو توندڕەویی ئایینی، پێکەوەژیان و پاراستنی ماف و ژیانی کەمینەکان).

خستنە گەڕ و کاراکردنی ئەم ئامڕازە بەهادارەی نەرمەهێزیش بۆ کورد یەکجار چارەنووسسازە، بەو جۆرە پشتیوانی و جووڵەی دۆستەکانمان لەناو کۆنگرێسدا دەبنە بەشێکی کاریگەر لە هاوکێشەو هاوسەنگییەکانی ناوچەکە کە دیمەشق وهاوپەیمانەکانی نەتوانن بە ئاسانی بەسەریدا باز بدەن یان پشتگوێی بخەن.

5. فاکتەری خۆپیشاندانی کورد لە هەموو دنیادا

هەرگیز ناکرێت بەهای ئەو خۆپیشاندانە جەماوەریانەی کوردانی ناو کوردستان و تاراوگە بۆ پشتیوانی لە ڕۆژئاڤا بەڕێوەدەچن، نادیدە بگرین، ئەگەرچی ئەم بزووتنەوە و چالاکییە جەماوەریانە ڕاستەوخۆ کاریگەییان لەسەر بڕیارە نێودەوڵەتییەکان نابێت، بەڵام کەشوهەوایەکی سیاسی و میدیایی ئەوتۆ دێننە ئاراوە کە بڕیاربەدەستانی وڵاتانی زلهێز نەتوانن نادیدەی بگرن و هیچ حیسابێکیان بۆ نەکەن. پرۆتستۆ جەماوەریی و مەدەنییە بەردەوامەکانی کوردانی دنیا، فەکتەری بەهێزکردنی یەکگرتووییەکی ئەخلاقین، گۆشەگیری و پەراوێزخستنی کورد دەڕەوێنێنەوە و پەیامێکی ڕوونیش بەهەموو دنیا دەدەن؛ بە ئامانجگرتنی ڕۆژئاڤا چییتر ڕووداوێکی ناوخۆیی نییە بەڵکو پرسێکی نەتەوەیی گشتگیری کوردە! کەواتە ئەمەش ئامڕازێکی گرنگی ئەو نەرمەهێزەیە کە لە ئەگەری باش بەکارهێنانیدا فاکتەرێکی تری هێزو توانا بە دۆزی کورد دەبەخشێت.

6. ڕۆڵی ستراتیژی و ڕەمزییەتی سەرۆک بارزانی

لە نێو گشت ئەم ئاڵۆزییانەدا، ڕۆڵی سەرۆک مەسعوود بارزانی وەک فاکتەرێکی هاوسەنگی و چارەنووسساز، کاراو کاریگەرە، چونکە بارزانی تەنیا سەرکردەیەکی مێژوویی کورد نییە، بەڵکو کارەکتەرێکی سیاسیی پڕ سەنگ و پایەداری حیساب بۆکراوی ناوچەکەیشە، کە توانای یەکخستنەوەی ڕیزەکان و ڕێگرتن لە دابەشبوون و پەرتەوازەبوون و کردنەوەی کەناڵە داخراوەکانی هەیە. بوونی سەرکردەو کاریزمایەکی لەم ئاست و پێگەیەدا، ڕەهەندێکی هەمەلایەنە بە دۆزی کورد دەبەخشێت. گردبوونەوەی هێز و پارتە سیاسییەکانی کورد بە دەوری سەرۆک بارزانیدا ڕەهەندێکی جیهانی بە دۆزی کورد دەبەخشێت و ڕێگری دەکات لە بچووککردنەوی بۆ پرسێکی مرۆیی و ئیداریی لۆکاڵی. تۆڕی پەیوەندییە ناوچەیی و نێودەوڵەتییەکانی و توانای گەیاندنی پەیامی کورد بە  ئەنقەرە و واشنتۆن و ئەوروپا و بەغدا بە زمانی بەرژەوەندییەکان نەک بە هەڕەشە و دروشم، سەرۆک بارزانیی کردۆتە  توخم و فاکتەرێکی حاشا هەڵنەگر لە هەر پرۆسەیەکی دانوستاندنی عەقڵانیدا لە ناوچەکەدا. ئەمەش خۆی لەخۆیدا نەرمەهێزێکی ستراتیژییە و سوودێکی دوورمەوداو بەرچاوی دەبێت بۆ دۆزی کورد لە هەرچوار پارچەی کوردستاندا بە ڕۆژئاڤاوە.

پووختە:

 ئەمڕۆ هەسەدە خاوەنی تێکەڵەیەک لە سەروەت و سامانی بەرجەستە و ڕەمزی و مەعنەوییە: (ناوچەیەکی جوگرافیی هەستیار، شەرعیەتێکی شۆڕشگێری و دیفاکتۆ، فشاری نێودەوڵەتی، پشتیوانیی ملیۆنیی کوردان، توانای بنیاتنانی لۆبییەکی کاریگەر لە واشنتۆن و سەنگ و پێگەی ڕابەرایەتییەکی سیاسیی وەک سەرۆک بارزانی). بەڵام بەهاو کاریگەریی هەموو ئەم سەروەت و سامانە، بەندە بە خواست وئیرادەی بەڕێوەبردنێکی سیاسیی دروست و یەکڕیزیی و خستنەگەڕی شارەزایی و توناکان لە بواری کەڵک وەرگرتن لە کات و گۆڕینی قەیرانەکان بۆ دەرفەت و دەستپێشخەری، چونکە بۆ ئەمڕۆی کورد، کاراکردنی نەرمەهێز و پەیڕەوکردنی ستراتیژێکی هێمن و دوورمەودا مسۆگەرترین ڕێگایە بۆ پاراستنی دەستکەوتەکان و دوورکەوتنەوە لە پێکدادان و ڕووبەڕوو بوونەوەی وێرانکەر.