ئەو جەنگەی هەموو جیهان دەخاتە مەترسییەوە خەریکە دەستپێدەکات

ئاڤا نیوز

لەگەڵ زیادبوونی گرژیی و ئاڵۆزییەکانی نێوان هیندستان و پاکستان نیگەرانی وڵاتانیش زیاتر دەبێت سەبارەت بە هێرش و پێکدادانەکانی نێوان هەردوو وڵات.

وێنە گەورەکە: ساڵانێکە هیندستان و پاکستان کێشەیان لەسەر خاوەندارێتی کردنی خاکی کشمیر هەیە و تەنانەت جەنگیش لە نێوانیاندا ڕوویداوە، بەڵام دواتر گەیشتوونەتە ڕێککەوتن، دوای ئەو هەموو ماوەیە جەنگ جارێکی دیکە بەرۆکی هەردوو وڵات دەگرێتەوە و  لە سێشەممەی ڕابردووەوە گرژییەکان گەیشتوونەتە ئەوپەڕی و هەردوو لا یەکتریان مووشەک باران کردووە و دەیان کەس لە هەردوو لا کوژراون.

ئەوەی پێشبینی دەکرێت: فیزیازانێکی دیار هۆشداری دەدات لەوەی ململانێی ئەتۆمی لە نێوان هیندستان و پاکستاندا دەبێتە هۆی کارەساتێکی جیهانی کە هەڕەشە لە لەناوچوونی شارستانیەتی مرۆڤایەتی دەکات، چونکە زەوی دەچێتە ناو دۆخێک کە بە "زستانی ئەتۆمی" ناسراوە.

کاریگەرییەکان: برایان تون، مامۆستای زانستی بەرگەهەوا و ئۆقیانوسەکان لە زانکۆی کۆلۆرادۆ بۆڵدەر ڕوونیکردەوە کاریگەرییەکانی شەڕی ئەتۆمی لە باشووری ئاسیا درێژدەبێتەوە بۆ هەموو گۆی زەوی.

لێدوانی فەرمی: برایان تۆن دەڵێت: دوکەڵی تەقینەوە ئەتۆمییەکان لە ماوەی دوو هەفتەدا هەموو جیهان دەگرێتەوە و بەرز دەبێتەوە بۆ سەرەوەی بەرگەهەوا کاتێک هیچ بارانێک نابارێت، ئەم دوکەڵە بۆ ماوەی ساڵانێک لە بەرگەهەوا دەمێنێتەوە و دەبێتە هۆی دابەزینی پلەکانی گەرما و تیشکی خۆر نەمێنێت.

گۆڕانی کەشوهەوا و کاریگەرییەکانی بۆ سەر کەرتی کشتوکاڵ

بەگوتەی تۆن، "تەنانەت جووتیارانی ئەوروپا و ئەمریکا کە هەزاران کیلۆمەتر لە ئۆپەراسیۆنەکانەوە دوورن، دووکەڵ تەواوی ئاسمانەکانیان دەگرێتەوە کاریگەری لەسەر بەرهەمەکانیان دەبێت.

دەرئەنجامەکان بۆ کشتوکاڵ کارەساتبار دەبن، چونکە بەرهەمە سەرەکییەکانی وەک گەنم و گەنمەشامی و برنج بۆ چەند ساڵێک بە ڕێژەی 40% دادەبەزن، جارێکی دیکە جیهان ڕووبەڕووی قەیرانێکی دیکەی بەرووبومی کشتوکاڵ دەبێتەوە و هاوکات  گۆڕانی کەش و هەوا بەرەو ئاراستەیەکەی نادیار دەڕوات کە بووەتە پرسێکی نێودەوڵەتی و جیهان بە دەستییەوە دەناڵێنێت.

ئەوەی پێویستە بیزانیت: هەموو وڵاتان داوای دانبەخۆداگرتنی پاکستان و هیندستان دەکەن بۆ ئەوەی ناوچەکە و جیهان  تووشی ئەم کارەساتانە نەبن.