جۆرە بەناوبانگەکانی هەنجیری ئاکرێ کامانەن؟

ئاڤا نیوز

 

لە دەڤەری ئاکرێ و بەتایبەتی لە ناحیەی بجیل، هەنجیر نەک تەنها میوەیەکی هاوینەیە، بەڵکو هێمایەکە بۆ سرووشتی دەوڵەمەند و خۆڕاگریی دانیشتووانەکەی. هەر ماڵێک لەم ناوچەیە ڕەزێکی هەنجیری تایبەت بە خۆی هەیە.

 

چیرۆکی سەرەکی: ناحیەی بجیل ناوبانگێکی گەورەی هەیە بەهۆی سرووشتە جوانەکەی و بەرهەمە هاوینەییەکانی، بەتایبەتی هەنجیری جۆری "ئەحیابەگ" کە بە تام و چێژە تایبەتەکەی ناسراوە. مام سەباح، یەکێک لە جووتیارانی دڵسۆزی ئەم ناوچەیە، شانازی بە بەرهەمەکانی دەکات و دەڵێت، "تام و چێژ و جوانیی ئەم هەنجیرانە وا دەکات هەست بە ماندووبوونی لێکردنیان نەکەین."

 

جووتیارانی بجیل پێیانوایە نهێنی تامی نایابی هەنجیرەکانیان لە ئاوە سارد و خاوێنەکەی دەڤەرەکە و هەوای گونجاوی ناوچەکەیە. هەرچەندە شەتڵی هەنجیری بجیل بۆ چەندین شوێنی دیکەش براوە، بەڵام بەو شێوەیە دەرنەچووە. "هەنجیری بجیل زۆر بەتامە. پێش ئێستاش هەمیشە گوتوومانە ناوی شاری من بژیلە، ڕەنگین و خۆڕاگرە، ئەم شارە شوێنی برنجی شەش مانگە و هەنجیری بەتامە," مام سەباح وای وت. هەروەها ئاماژەی بەوەدا کە هەنجیرەکانی دیکە ڕەنگە گەورەتر بن، بەڵام توێکڵیان ئەستوورە و دەمی مرۆڤ دەخورێت، بەڵام هەنجیرەکانی بجیل "خۆشن و دەمی مرۆڤ ناخورێت."

 

ژمارەکان وادەڵێن: ئەمساڵ 250 هەزار بنەداری هەنجیر لەسەر ڕووبەری 2500 دۆنم زەوی چێنراون، کە ئەمەش بەرهەمێکی زۆری هەبووە. کوالیتیی نایابی بەرهەمەکە جووتیارانی دڵخۆش کردووە. هەنجیری بجیل وەک هێمایەک وای لێهاتووە، هەر کاتێک بۆ بازاڕ دەنێردرێت، پێش ئەوەی بگاتە دەستی فرۆشیار، دەفرۆشرێت، چونکە داواکارییەکی زۆری لەسەرە.

 

لە وەرزی هاویندا، هەر کەسێک سەردانی شاری ئاکرێ بکات بێ کڕینی هەنجیر ناگەڕێتەوە. بازاڕی هەنجیر لە ئاکرێ گەرمترە لە بازاڕی هەر بەرهەمێکی دیکە. لە ئێستادا کیلۆیەک هەنجیر بە سێ تا شەش هەزار دینار دەفرۆشرێت. ئەم هەنجیرانە هی ئاکرێ و دەوروبەرێن، وەک سارمی، گوندک، بجیل، و نەهڵە، کە جۆرەکانی وەک ئەحیابەگی، شاکری، سارخۆڵ، و گەشتیارانیش لە دهۆک، هەولێر، و زاخۆ دەیاننێرن بۆ بەغدا و بەسرە. بازاڕی هەنجیر زۆر باشە و قازانجی باشی لێدەکرێت.

 

زانیاریی زیاتر: هاوینەهەوارەکانی ئاکرێ، بەتایبەتی تاڤگەی سپەی، دەبنە جێگای سەرنجی گەشتیاران. گەشتیاران لەسەر هەوای فێنکی تاڤگەکە لە خواردنی هەنجیر تێر نابن و تام و چێژەکەی سەرنجی ڕاکێشاون. گەشتیارێکی سلێمانی دەڵێت: "سەردانی هاوینەهەوارەکانی ئاکرێمان کردووە چونکە کەشوهەوایەکی زۆر فێنک و خۆشی هەیە و هەنجیرەکانی ئاکرێ زۆر بەتام و خۆشن و هیچ هەنجیرێک بۆ تام ناگاتە هەنجیری ئاکرێ. من تامم کردووە و ئەمە جاری دووەمە تامی دەکەم، زۆر تایبەتە."

 

ئەوەی لەبارەیەوە دەگوترێت: هەرچەندە هەنجیری ئاکرێ بەتامترین هەنجیرە، بەڵام هەندێک گەشتیار گازندەیان لە نرخی بەرزی لە سەرەتای وەرزەکەدا هەیە. "بەتامترین هەنجیرە، بەڵام گازندەمان هەیە لە سەرەتادا نرخەکەی زۆر گرانە. ئەگەر نا، بەتامترین هەنجیرە، هەر کاتێک سەردانی ئاکرێ دەکەم پێش گەڕانەوە هەنجیر دەکڕم، بەتایبەتی هەنجیرەکانی بجیل زۆر زۆر بەتامن," گەشتیارێکی دیکە وای وت.

 

لەلایەکی دیکە: ئەمساڵ بەرهەمی هەنجیر لە ئاکرێ دەگاتە هەشت هەزار تۆن لە چوار جۆری جیاوازدا. جووتیاران ساڵانە بە فرۆشتنی ئەم بەرهەمانە بەشێکی زۆری بژێوی ژیانیان دابین دەکەن.