مێژوو سەرلەنوێ دەنووسرێتەوە: نهێنیی مۆمیا 12 هەزار ساڵییەکان ئاشکرا بوو

ئاڤا نیوز

گۆڤاری "ناشناڵ جیۆگرافیک هیستۆری"، دۆزینەوەی مۆمیای 12 هەزار ساڵەی لە باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا، وەک گەورەترین دۆزینەوەی شوێنەواریی ساڵی 2025 ناساند. ئەم دۆزینەوەیە مێژووی مۆمیاکردن دوو هێندە درێژ دەکاتەوە و هەموو بیردۆزەکانی پێشوو لەبارەی ڕێوڕەسمی ناشتنەوە هەڵدەوەشێنێتەوە.

بۆچی گرنگە: پێشتر وا دەزانرا مۆمیاکردن لە میسر (4,500 ساڵ لەمەوبەر) و چیللی (7,000 ساڵ لەمەوبەر) دەستی پێکردووە. بەڵام ئەم بەڵگە نوێیە دەیسەلمێنێت کە 12,000 ساڵ لەمەوبەر، کۆمەڵگە مرۆییەکان لەناو دارستانە گەرمەکانی ئاسیادا ڕێوڕەسمی ئاڵۆزیان بۆ پاراستنی تەرمی مردووەکانیان ڕێکخستووە.

وردەکاریی زیاتر: تیمێکی توێژەران لە زانکۆی نیشتمانیی ئوسترالیا، لە 11 شوێنی شوێنەواریی جیاوازدا پاشماوەی مرۆڤیان دۆزییەوە. تەرمەکان بە ڕێگایەکی کۆن پارێزرابوون کە پێی دەوترێت "وشککردنەوە بە دووکەڵ". پشکنینی کاربۆن سەلماندوویەتی مێژووی ئەم تەرمانە بۆ 12,000 ساڵ پێش ئێستا دەگەڕێتەوە.

ڕکابەری لەنێوان دۆزینەوە گەورەکاندا

- ساڵی 2025 پڕ بوو لە دۆزینەوەی گرنگ، لەوانە: نەخشەیەکی گەردوونیی 3,000 ساڵەی شارستانیەتی مایا، کەشتییەکی زەبەلاحی سەدەکانی ناوەڕاست لە بەرشەلۆنە و وێنەی سەر دیواری نوێ لە شاری پۆمپی.

- سەرەڕای ئەمانە، ناشناڵ جیۆگرافیک دۆزینەوەکەی ئاسیای هەڵبژارد، چونکە ئەمەیان تەنها شتێکی نوێ نییە، بەڵکو "گێڕانەوەی مێژووی مرۆڤایەتی لە ڕەگەوە دەگۆڕێت."

 - ئەم دۆزینەوەیە زانایان ڕووبەڕووی پرسیارێکی بنەڕەتی دەکاتەوە: ئایا پاراستنی مردووان داهێنانێک بوو، یان وەڵامێکی سرووشتیی هاوبەشی مرۆڤایەتیی بوو بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی مردن؟