ئایا نرخی سووتەمەنی لە جیهاندا دادەبەزێت؟

ئاڤا نیوز

دەستگیرکردنی نیکۆلاس مادۆرۆ، سەرۆکی ڤەنزوێلا لەلایەن ئەمریکاوە، دەرگای لەبەردەم گەورەترین وەرچەرخانی بازاڕی وزە لە سەدەی 21دا کردەوە؛ ڤەنزوێلا کە خاوەنی گەورەترین یەدەگی نەوتی جیهانە، ئێستا لەبەردەم دوو بژاردەدایە: بوژانەوەیەکی خێرا یان شەڕێکی ناوخۆیی وێرانکەر.

وێنە گەورەکە: ڤەنزوێلا لەسەر "دەریاوێکی نەوت" نیشتووە؛ خاوەنی 303 ملیار بەرمیل یەدەگی نەوتی خاوە، کە دەکاتە 17%ی کۆی نەوتی هەموو جیهان. ئەم بڕە تەنانەت لە یەدەگی وڵاتێکی وەک عێراقیش زۆرترە، بەڵام بەهۆی سیاسەتەکانی مادۆرۆوە، بەرهەمهێنانی لە 3.5 ملیۆن بەرمیلەوە بۆ 1.1 ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا دابەزیوە.

بۆچی گرنگە: کەوتنی مادۆرۆ تەنیا گۆڕانکارییەکی سیاسی نییە، بەڵکو "سەرەتا"یەکە بۆ دابەزاندنی نرخی وزە لە جیهاندا. نەوتی ڤەنزوێلا لە جۆری "قورس"ە و پاڵاوگەکانی ئەمریکا ڕێک بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئەو جۆرە نەوتە دیزاین کراون. گەڕانەوەی کۆمپانیا ئەمریکییەکان بۆ نۆژەنکردنەوەی کەرتی نەوتی ئەو وڵاتە، دەبێتە هۆی لێشاوی نەوت و دابەزینی نرخی بەنزین و دیزڵ لە ئاستی نێودەوڵەتیدا.

ژمارەکان وادەڵێن: 303 ملیار بەرمیل: کۆی یەدەگی نەوتی ڤەنزوێلایە.

%0.8: ڕێژەی ئێستای بەشداریی ڤەنزوێلا لە بازاڕی جیهانی (کە زۆر کەمە).

%7: ئەو ڕێژەیەی کە ڤەنزوێلا لە حەفتاکاندا پێشکەشی جیهانی دەکرد.

ئەوەی لەبارەیەوە دەگوترێت: بۆچی ئێستا نرخی نەوت بەرز نەبووەوە؟ شارەزایان دەڵێن بازاڕی نەوت لە ئێستادا "تێر"ە و ئۆپیک (OPEC) بەرهەمهێنانی زیاد کردووە، بۆیە نەمانی نەوتی مادۆرۆ لەم ساتەدا هیچ درزێک لە بازاڕدا دروست ناکات. ئەمریکا پلانەکەی بۆ "دوورمەودا" داڕشتووە؛ کۆنتڕۆڵکردنی ڤەنزوێلا وەک جێگرەوەیەک بۆ هەر قەیرانێکی نەوت کە لە ئەنجامی جەنگ لەگەڵ ئێراندا ڕووبدات.

ئەوەی پێویستە بیزانیت: 48 کاتژمێری داهاتوو چارەنووسسازە. ئەگەر گواستنەوەی دەسەڵات بە ئاشتییانە بێت، واشنتن دەستبەجێ دەست دەکات بە نۆژەنکردنەوەی ژێرخانی نەوتی ڤەنزوێلا. بەڵام ئەگەر وڵاتەکە بەرەو شەڕی ناوخۆ بچێت، گەورەترین یەدەگی نەوتی جیهان بۆ ماوەیەکی نادیار بە "قوفڵکراوی" دەمێنێتەوە.