خەزێنەی ئەمریکا بەڕووی کوردستان و جیهان داخراوە

ئاڤا نیوز

 

بە بڕیارێکی سەرۆکی نوێی ئەمریکا هاوکارییە مرۆییەکان بۆ ئەمساڵ وەکو خۆیان نامێنن کە بەهۆیەوە سەدان ڕێکخراو کارەکانیان ڕادەگرن. 

 

چیرۆکی سەرەکی: بەپێی داتاکانی حکومەتی ئەمریکا، هاوکارییە مرۆییەکانیان لەسەر ئاستی نێودەوڵەتیی بۆ ساڵی 2024 گەیشتووەتە زیاتر لە 32 ملیار دۆلار، بەڵام ئەم بڕە پارەیە ئەمساڵ بەمشێوەیە نامێنێت.

 

زانیاریی زیاتر: زۆربەی زۆری بودجەی ئاژانسی ئەمریکا بۆ گەشەپێدانی نێودەوڵەتی، لە ئاسیا، ئەفریقا و ئەوروپا خەرج کراوە، ئۆکراینا بە پلەی یەکەم دێت و بە تەنیا بڕی شەش ملیار و 52 ملیۆن دۆلاری بۆ خەرج کراوە، لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیش پشکی شێری هاوکارییەکانی ئەمریکا بەر ئوردن کەوتووە، کە بڕی یەک ملیار و 306 ملیۆن دۆلار بووە.

 

ئەوەی پێویستە بیزانیت: دوای گەڕانەوە بۆ پۆستەکەی، دۆناڵد ترەمپ فەرمانێکی بۆ ڕاگرتنی هەموو هاوکارییە نێودەوڵەتییەکان واژۆ کرد، تا ئەو ڕادەیەی ڕاگرتنی هاوکارییەکان، عێراق و هەرێمی کوردستانیشی گرتەوە، کە لە ساڵی 2024ـدا گەیشتبوونە 135 ملیۆن و 758 هەزار و 451 دۆلار.

 

لێدوانی فەرمی: ئانا کێلی – جێگری وتەبێژی کۆشکی سپی دەڵێت: سەرۆک ترەمپ ئەو خەرجیانە دیاری دەکات کە پارەی ئەمریکای تێدا بەفیڕۆ دەدرێت و لەگەڵ کارنامەی حکومەتی ئەمریکا ناگونجێت، لەکاتێکدا کاریگەریی چین لەسەر ئاستی جیهان سنووردار دەکات.

 

گۆشەیەکی دیکەی دیمەنەکە: دیموکراتەکانی  ئەمریکا کە ڕکابەری ترەمپن و چوار ساڵی ڕابردوو لە حوکم بوون، پێیانوایە کردەوەکانی ترەمپ سەرکردایەتی و کاریگەریی ئەمریکا بەسەر جیهان  لاواز دەکات، لەکاتێکدا ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریکا ڕووبەڕووی هەڕەشەی جددی دەبێتەوە و ترەمپ دەرگا بەڕووی ڕکابەر و نەیارەکانی  ئەمریکا دەکاتەوە.

 

لەلایەکی دیکەوە: هەرچەندە دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا هاوکارییەکانی ڕاگرتووە، بەڵام ئیدارەکەی لەماوەی 90 ڕۆژدا پێداچوونەوە بە تەواوی هاوکارییەکان دەکات و هێشتا دیار نییە  هێڵی سوور بەسەر کام وڵاتی جیهاندا دەهێنێت و چیدیکە لە خەزێنەکەی ئەمریکادا بەشی نابێت.

 

ئەم هاوکارییە لە باشوور و ڕۆژئاوای کوردستان بۆ ماوەی سێ مانگ بۆ چەندین دەزگا و ڕێکخراو دەوەستێت، ئەمەش نیگەرانی قووڵی لێکەوتووەتەوە و ڕەنگە سەدان کارمەند بەهۆیەوە بێکار دەبن، لە ڕۆژئاوای کوردستانیش ناجی حەبۆ، هاوسەرۆکی فەرمانگەی ڕێکخراوەکان لە ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری ڕۆژئاوای کوردستان دەڵێت، بڕیارەکە زیان بە کەرتی خزمەتگوزاریی، پەروەردە و تەندروستی دەگەیێنێت و کێشەکانی کەمپی ئاوارەکانیش لە ناوچەکانیان زیاتر دەکات، چونکە بە دۆخێکی سەختدا تێدەپەڕن و هیچ دەروازەیەکی جێگرەوەی نێودەوڵەتیشیان نییە.