پەیامەکەی ترەمپ له‌باره‌ی مالیكی ماڵی شیعەی شڵەژاندووه

ئاڤا نیوز

دۆناڵد ترەمپ بە فەرمیی کاندیدکردنی نووری مالیکی بۆ پۆستی سەرۆکوەزیران ڕەتکردەوە و هەڕەشەی بڕینی تەواوەتیی هاوکارییەکانی ئەمریکای کرد، کە ئەمەش شۆک و گومانی گەورەی لەناو چوارچێوەی هەماهەنگیدا دروست کردووە.

وێنە گەورەکە: شەڕی ئێستای بەغدا تەنها لەسەر پۆستی سەرۆکوەزیران نییە، بەڵکو ململانێیەکە بۆ گۆڕینی سروشتی حوکمڕانیی و بڕینی دەستی ئێران لە جومگەکانی بڕیار؛ ترەمپ لەرێگەی ڕەتکردنەوەی مالیکی، دەیەوێت پەیامێکی بە عێراق بدات کە چیتر واشنتن چاوپۆشیی لە گەڕانەوەی ئەو مۆدێلە سیاسییەی ڕابردوو ناکات کە وڵاتەکەی تووشی شەڕی تائیفیی و هەژاریی کرد. لەم نێوەندەدا، هاوکێشەکە بۆ چەند لایەنێکی ناوخۆیی وەک "دەرفەت" و بۆ لایەنەکانی دیکە وەک "هەڕەشە" دەردەکەوێت، کە ئەمەش عێراق دەخاتە ناو قۆناغێکی نادیاری سیاسیی لەنێوان واشنتن و تاراندا.

لێدوانی فەرمی: دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا پێشتر گوتی: بیستوومە عێراق خەریکە بڕیارێکی زۆر خراپ دەدات بە هێنانەوەی نووری مالیکی؛ ئەگەر ئەو هەڵبژێردرێتەوە، ئەمریکا چیتر هاوکاریی عێراق ناکات و وڵاتەکە هیچ چانسێکی بۆ سەرکەوتن نامێنێت.

لەلایەکی دیکەوە: هەر دوای ئەوە نووری مالیکی، کاندیدی سەرۆکوەزیران وەڵامی ترەمپی دایەوە و گوتی: بە توندیی دەستوەردانی ئاشکرای ئەمریکا ڕەتدەکەینەوە؛ زمانی دیالۆگ تاکە بژاردەیە نەک هەڕەشە و بەردەوام دەبم لە کارکردن بۆ بەرژەوەندیی گەلی عێراق.

٠ ڤیکتۆریا جای تایلۆر، بەرپرسی پێشووی دۆسیەی عێراق: جێگەی سەرسوڕمان نییە کە ترەمپ ڕازیی نییە بە مالیکی، بەڵام ئەوەی جێگەی سەرنجە ئەوەیە کە ئەمریکا بۆچی پێشتر هەوڵی نەداوە کاندیدکردنی هەڵوەشێنێتەوە.

ئەوەی پێویستە بیزانیت: ئێستا لەناو چوارچێوەی هەماهەنگییدا هەندێک سەرکردە پێیان وایە کە تەنها کاتژمێرێک پێش پۆستەکەی ترەمپ، ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سووریا، لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنییدا داوای لە ترەمپ کردووە مالیکی دوور بخاتەوە. گومانێکی دیکە ئاڕاستەی محەممەد شیاع سوودانی دەکرێت.

٠ مایکڵ نایتس، توێژەری واشنتن ئینستیتیوت، ئاشکرای دەکات کە تیمی سوودانی بەردەوام لەسەر هێڵ بوونە لەگەڵ مارک ساڤایا، نێردەی ئەمریکا، و قەناعەتیان بە ترەمپ کردووە کە مالیکی "پیاوی ئێرانە". هەر بۆیە سوودانی پێشوەختە لە کاندیدبوون کشایەوە تاوەکو دوای "ڤیتۆکەی ترەمپ" وەک تاقە بەدیل و ڕزگارکەر بۆ خولی دووەم دەربکەوێتەوە. ئێستا چانسی سوودانی بۆ مانەوە 60%ـە و حەمید شەتری، سەرۆکی هەواڵگریش بە 40%ـەوە ڕکابەری دەکات، لە کاتێکدا پڕۆسەی هەڵبژاردنی سەرۆککۆماریش بەهۆی ڕێکنەکەوتنی پارتی و یەکێتیی بۆ ڕۆژی یەکشەممەی داهاتوو دواخراوە.

مەرجەکانی ئەمریکا بۆ حکومەتی داهاتوو:

دەبێت بەرژەوەندیی عێراق پێش ململانێ ناوچەییەکان بخرێت.

 بەردەوامیی یارمەتییەکان بەندە بە گونجانی حکومەت لەگەڵ دیدگای واشنتن.

نابێت هیچ گرووپێکی توندڕەو یان میلیشیایەک لە ناو دەسەڵاتدا بێت.

پێویستە نوێنەرایەتیی هەموو پێکهاتەکان بکات تاوەکو شەڕی تائیفیی دروست نەبێتەوە.

 واشنتن بە توندیی دژی شێوازی حوکمڕانیی مالیکییە.

دەبێت سەرکردایەتییەک دیاری بکەن کە سەروەریی وڵات بپارێزێت.

پەیوەست بەم بابەتەوە: چوارچێوەی هەماهەنگیی ئێستا بووە بە دوو بەش؛ بەشێکیان هێرش دەکەنە سەر ئەمریکا و بەشەکەی تریشیان پێیانوایە دەبێت مالیکی بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانی عێراق و متمانەی نێودەوڵەتیی، لە کاندیدبوون بکشێتەوە. ئەگەر مالیکی پاشەکشە نەکات، ئەگەری داڕمانی ئابووریی و دارایی عێراق لە ئارادایە، چونکە ئەمریکا کارتی "بڕینی دۆلار" وەک فشارێکی کۆتایی ئامادە کردووە.

باکگراوند: نووری مالیکی کە لە ساڵانی 2006 بۆ 2014 سەرۆکوەزیرانی عێراق بوو، هەمیشە لەلایەن ئەمریکاوە بە هۆکاری سەرهەڵدانی داعش و قووڵکردنەوەی ناکۆکییە تائیفییەکان تۆمەتبار کراوە. ئەم هەڵوێستە توندەی ترەمپ دوای ئەوە دێت کە ئیدارەی نوێی ئەمریکا ستراتیژییەتی "وشککردنی سەرچاوەکانی ئێران"ی لە ناوچەکەدا دەستپێکردووە و عێراقیش وەک ناوەندێکی گرنگی ئەم ململانێیە دەبینرێت.