سبەی ڕۆژی جیهانی زمانی دایکە

ئاڤا نیوز

 

ڕۆژی 21ی2ی هەموو ساڵێک بە ڕۆژی زمانی دایک ناسراوە لە سەرتاسەری جیهان، مەبەست لە زمانی دایک، زمانی یەكەمی هەر یەكێک لە ئێمەیە.

 

چیرۆکی سەرەکی: بۆ یەكەمجار لە  17-2-1999، ڕێكخراوی یونسكۆ بڕیاری دەستنیشانكردنی ڕۆژی 21ی شووباتی هەموو ساڵێکی وەک ڕۆژی زمانی دایک لە جیهان دا، پاشان لە ساڵی 2008یش ئەنجوومەنی گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان پشتیوانیی خۆی بۆ چالاكییەكانی ئەو ڕۆژە پێشان دا و ساڵی 2008یشی كردە ساڵی نێودەوڵەتیی زمانەكان.

 

وێنە گەورەکە: مێژووی زمانی دایک دەگەڕێتەوە بۆ کاتی سەربەخۆیی هیندستان لەساڵی 1946، دوای ئەوەی پاکستان لە هیندستان جیابووەوە بەنگلادیشی ئەمڕۆ بە پاکستانی ڕۆژهەڵات ناونرابوو و زمانی ئۆردوو بە زمانی وڵات ناسێنرابوو، ساڵی 1952 ژمارەیەک قوتابی زانکۆی داکا دژی سیاسەتی یەکزمانی ناڕەزاییان دەربڕی، بەهۆیەوە 11 کەس بەدەستی ھێزە ئەمنییەکانی پاکستان کوژران، ساڵی 1956 دەوڵەت بەناچاری دانی بە زمانی بەنگالیدا نا.

 

زانیاریی زیاتر: بەپێی ڕاپۆرتێكی یونسكۆ حەوت هەزار زمان لە جیهان دا هەن، بەشێک لەو زمانە بەهۆی چەندین هۆکاری جیاواز هەڕەشەی لەناوچوونیان لەسەرە، هاوکات زمانی کوردیش یەکێکە لە زمانە زیندووەکانی جیهان و ئێستا زیاتر لە 43 ملیۆن کەس لە سەرتاسەری جیهاندا قسەی پێ دەکەن و بەکاری دەهێنن.

 

گۆشەیەکی دیکەی دیمەنەکە: بەگوێرەی یاسا نێودەوڵەتییەکان لە مانگی کانوونی دووەمی 1931ـدا دان بە زمانی کوردیدا نرا، وەک زمانێکی ناوخۆیی و دووەم زمانی عێراق، بەڵام عێراق ئەوەی ڕەت کردەوە تا 1958 و بەپێی دەستوور باس لەوە کراوە کە 'کورد و عەرەب لە خاکی عێراق هاوبەشن و مافی زمانیان هەیە، بەڵام تا ئێستا دەبێت نووسینی سەر بڕیارە کارگێڕییەکان عەرەبی بێت و بە تەواوی کاری پێ نەکراوە.