ڕوانگەیەکی ژینگەیی هۆشداری لە مەترسییەکی گەورە لەسەر ئایندەی عێراق دەدات

ئاڤا نیوز

ڕوانگەیەکی ژینگەیی هۆشداریی لە مەترسیی دۆخی ئاو لە عێراق لە ماوەی مانگەکانی داهاتوو دەدات و جەخت لەوە دەکاتەوە کە قەیرانی کەمیی ئاو لە وڵاتدا بووەتە پرسێکی چارەنووسساز و مەترسییەکی گەورە لەسەر ئایندەی عێراق لە گشت پارێزگاکان بەبێ جیاوازی.

ڕاگەیێنراوی فەرمی: ڕوانگەی عێراقی سەوز تایبەتمەند بە کاروباری ژینگە، ڕۆژی یەکشەممە، لەسەر زاری چالاکوانی ژینگەیی، حەیدەر ئەسەدی، ڕایگەیاند "عێراق لە ساڵی 2014 لەبەردەم بەرەنگارییەکی چارەنووسسازدا بوو بەهۆی داگیرکردنی سێ پارێزگا لەلایەن تاقمە تیرۆریستییەکانی داعشەوە، بەڵام ئێستا گەورەترین بەرەنگاری بۆ وڵات وشکەساڵییە کە زۆربەی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان و ناوەڕاست و باشووری عێراقی گرتووەتەوە بەبێ جیاوازی."

پێدراوە ڕاستییەکان: بە گوتەی ئەسەدی "وشکەساڵی لە ناوچەکانی ئەهوار گەیشتووەتە 80% کە بووەتە هۆی لەناوچوونی ژمارەیەکی زۆر لە زیندەوەران و گامێشەکان کە سەرچاوەی بژێوی دانیشتووانی ئەم ناوچانەن، کۆچکردنی جووتیاران لە زەوییەکانیان، جگە لەو وشکەساڵییەی تووشی زۆرێک لە ناوچە گەشتیارییەکانی هەرێمی کوردستان بووەتەوە کە خەڵکی پارێزگاکانی ناوەڕاست و باشوور لە وەرزی هاویندا بۆ چێژوەرگرتن لە کەشوهەواکەی ڕوویان تێدەکرد.

مەترسییە پێشبینیکراوەکان: ئەسەدی هۆشداریدا: "دۆخی ناوچەکانی ئەهوار لەسەر لێواری داڕمانە، مەگەر وەزارەتی سەرچاوەکانی ئاو دەستوەردان بکات لە ڕێکخستنی بوونی ئاو لە وڵاتدا و بنبڕکردنی زیادەڕۆییەکان و پشکە ئاوییەکان لەلایەن هەندێک پارێزگا و وڵاتانی دەرەکییەوە، بە دڵنیابوون لە پابەندبوون بەو ڕێککەوتنانەی کە بەردانەوەی پشکێکی ئاوی زیاتر بۆ عێراق مسۆگەر دەکەن، بۆ گەڕاندنەوەی ژیان بۆ ناوچەکانی ئەهوار و ناوچە کشتوکاڵییەکانی تر."

زیانە سەرەکییەکان: ئەسەدی ڕوونیکردەوە: "ڕێژەی سوێری لە گەرمە عەلی لە بەسرە گەیشتووەتە شەش هەزار و 300 بەش لە ملیۆنێکدا کە ئاماژەیە بۆ کارەساتێکی ژینگەیی و وادەکات ئەم ئاوە بۆ بەکارهێنانی مرۆیی و ئاژەڵیی نەشیاو بێت."

چارەسەرەکان: ئەسەدی جەختی کردەوە: "هەموو ئەم ئازارچەشتنە لە دۆخی خراپی ئاو و وەرزی هاوین هێشتا نەگەیشتووەتە لووتکە." پێشبینی کرد "مانگەکانی داهاتوو سەخت دەبن بۆ هەموو دانیشتووانی پارێزگاکان بەهۆی کەمیی ئاوەوە، مەگەر حکومەت دەستوەردان بکات لە دۆزینەوەی شێوازێک بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە لەگەڵ وڵاتانی دراوسێدا بە زیادکردنی بەردانەوەی ئاو و ئەگەری ڕێککەوتن لەسەر پشکێکی جێگیر."