وەزارەتی ڕۆشنبیری: ئیدانەی هەر هەوڵێکی دژ و نەیار بە زمانی کوردی دەکەین

ئاڤا نیوز

وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوانی حکومەتی هەرێمی کوردستان سەبارەت بە بڕیاری قەدەغەکردنی زمانی کوردی ڕایدەگەیێنێت، "ئیدانەی هەر هەوڵێکی دژ و نەیار بە زمانی کوردی و بەکارهێنانی لە ناوەندەکانی خوێندن و دامودەزگاکانی دەوڵەتدا دەکەین. سەرەڕای هەڵوەشاندنەوەی بڕیارەکە، داوا دەکەین دامەزراوە دەستوورییەکانی عێراق بەرپرسانی دەرکردنی ئەو بڕیارە ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی یاسایی بکەنەوە.

چیرۆکی سەرەکی: بڕیاری ژمارە (6496)ی ڕۆژی 15ـی تەمموزی 2025ی وەزارەتی خوێندنی باڵای عێراق، ئاراستەی زانکۆکانی موسڵ، کەرکووک و دیالەی کردووە، فەرمانیکردووە، پرسیاری تاقیکردنەوەکان نەکرێنە کوردی و جەختی لەسەر ئەوە کردووەتەوە کە زمانی خوێندن عەرەبییە و ئەو بابەتانەی ئینگلیزین، دەبێت تەنیا ئەو دوو زمانە بەکار بهێنرێن.

ڕاگەیێنراوی فەرمی: وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوانی حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، "ئیدانەی هەر هەوڵێکی دژ و نەیار بە زمانی کوردی و بەکارهێنانی لە ناوەندەکانی خوێندن و دامودەزگاکانی دەوڵەتدا دەکەین.

- بەداخەوە، بە بڕیاری ژمارە (6496)، ڕۆژی چوارشەممە، 16ی تەممووزی 2025، وەزارەتی خوێندنی باڵای عێراق کە ئاراستەی زانکۆکانی مووسڵ، کەرکووک و دیالەی کردووە، فەرمانیکردووە، پرسیاری تاقیکردنەوەکان نەکرێنە کوردی.

- دەرکردنی ئەم بڕیارە لە کاتێکدایە، بە گوێرەی ماددەی (٤) بڕگەی یەکەمی دەستووری عێراق، زمانی کوردی شانبەشانی زمانی عەرەبی، زمانی فەرمییە لە دەوڵەتدا.

- ئەو بڕیارە پێچەوانەی ماددەکان و ناوەڕۆکی یاسای ژمارە (7)ی ساڵی 2014ی تایبەت بە زمانە فەرمییەکانی عێراقە کە لە ژمارە (4311)، ڕۆژنامەی وەقائیعی عێراق لە شوباتی 2014 بڵاوکراوەتەوە و لە ماددەی سێیەمی یاساکەدا زۆر بە ڕوونی هاتووە، زمانی عەرەبی و زمانی کوردی دوو زمانی فەرمین لە عێراقدا.

- وێڕای ئیدانەکردنی ئەو بڕیارەی وەزارەتی خوێندنی باڵای عێراق، "داواکارین لە دامەزراوە دەستوورییەکانی عێراق، سەرەڕای هەڵوەشاندنەوەی بڕیارەکە، ئیدانەی هەر جۆرە بڕیارێکی نادەستووری لەو شێوەیە بکەن و بەرپرسانی دەرکردنی ئەو بڕیارە ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی یاسایی بکەنەوە".

لەلایەکی دیکەوە: هەر ئەمڕۆ ئاریان سەڵاحەددین، بریکاری وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوانی هەرێمی کوردستان گوتی: دەرکردنی بڕیاری قەدەغەکردنی زمانی کوردی لە دانانی پرسیاری تاقیکردنەوەکان لە زانکۆکانی کەرکووک، موسڵ و دیالە، بڕیارێکی سەرپێی نەبووە، بەڵکو دوای پێکهێنانی لیژنەیەک و بەدواداچوون بووە، ئەمەش ئەوەمان پێ دەڵێت، نیازپاکییەک بۆ پابەندییە دەستوورییەکان لە ئارادا نیە.

وتیشی، ئەو بڕیارە لەڕووی سیاسیی و داراییەوە سەرپێچی و پێشێلکاری بەندە دەستوورییەکانە، لەڕووی فەرهەنگی و کولتووریشەوە دژایەتی زمان و کولتووری کوردی دەکات.

لەهەمان کاتدا، ئەو بڕیارە  لێکەوتە و کاریگەریی مەترسیداری لێدەکەوێتەوە و کودەتایەکی ڕوونە بەسەر ئەو هەموو دەقە دەستووری و یاساییانەی لە بارەی هاوشانی زمانی کوردی و عەرەبی لە دەستوور و یاساکارپێکراوەکانی عێراقی فیدراڵدا چەسپێنراون.

ڕوونیشی کردەوە، "دەبێت لە ئاست پێشێلکارییە یاسایی و دەستوورییەکان چاوکراوە بین و مافە سیاسیی، دارایی، یاساییەکان، کولتووری، ڕۆشنبیریی و فەرهەنگییەکانمان دەبێت بپارێزین و بە پشتبەستن بە دەستوور و یاسا کارپێکراوەکانی فیدراڵی ڕووبەڕووی هەر هەوڵێکی نایاسایی ببینەوە.

کاریگەریی و لێکەوتەکان: ئەو بڕیارە هەر زوو کاردانەوەی لێکەوتەوە و بڕیارەکە ڕاگیرا و تاقیكرنەوەكانیش بەهەمان میكانزمی ساڵانی ڕابردوو بەڕێوە دەچن.