تسۆنامی چییە؟

ئاڤا نیوز

 

دوای بوومەلەرزە بەهێزەکەی ڕووسیا هۆشداریی ڕوودانی تسۆنامی دەدرێت. لە ژاپۆنیش داوا لە دوو ملیۆن کەس کراوە ناوچەکانیان چۆڵ بکەن.

 

وێنە گەورەکە: بەرەبەیانیی ڕۆژی چوارشەممە 30ـ- 7- 2025، بوومەلەرزەیەک بە گوڕی 8.8 پلە ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی رووسیای گرتەوە و شەپۆلەکانی تسۆنامی لە ماوەیەکی کەمدا گەیشتنە ئەمریکا، ژاپۆن، تایوان، چین، فلیپین، ئەندەنوسیا، نیوزلاندا، مەکسیک و ئیکوادۆر. ئێستاش هۆشداری لە بارەی ڕوودانی تسۆنامی دەدرێت.

 

ئەوەی پێویستە بیزانیت: زۆرێک لە وڵاتان بەهۆی مەترسی  ڕوودانی تسۆنامی باری لەناکاویان ڕاگەیاندووە و  لە ژاپۆن داوا لە نزیکەی دوو ملیۆن کەس کراوە ناوچەکانیان چۆڵ بکەن.

 

زانیاریی زیاتر: تسۆنامی چییە؟

-تسۆنامی بریتییە لە زەبرێکی بەهێزی ئاو کە بەناو زەریا و دەریادا بڵاو دەبێتەوە و زۆرجار بەهۆی بوومەلەرزەیەکی بەهێز لە قوڵایی  زەریاوە ڕوودەدات.

-بوومەلەرزە گەورەکان هۆکاری سەرەکیی تسۆنامین، بەڵام دەکرێت دیاردەکە بەهۆی ڕووداوی دیکەی جوگرافیی کارەساتبارەوە دروست ببێت، وەک تەقینەوەی گڕکان و داڕمانی زەوی.

-وشەی تسۆنامی لە بنەڕەتدا (سوونامی)ـیە و لە دوو وشەی ژاپۆنی پێکاتووە کە بە واتای (بەندەر) و (شەپۆل) دێت.

 

لەلایەکی دیکە: یەکێک لە بەهێزترین تسۆنامییەکانی مێژوو لە ساڵی 2004 لە زەریای هیندی ڕووی دا ئەویش بەهۆی بوومەلەرزەیەک بە گوڕی 9.1 پلە کە  لە کەناراوەکانی دوورگەی سوماترای ئیندۆنیزیا ڕووی دا و لە ئەوکاتدا، دەستەی ڕووپێوی جیۆلۆجیی ئەمریکا ئاشکرای کرد، ئەو وزەیەی لێی دەرچوو، بەرامبەر بوو بە 23 هەزار بۆمبی ئەتۆمیی کە لە هێرۆشیمادا تەقینەوە و نزیکەی 220 هەزار کەس لە ئەنجامی ئەو تسۆنامییە لە 11 وڵات گیانیان لەدەست دا، کە ژمارەیەکی زۆریان هەزاران کیلۆمەتر لە چەقی بوومەلەرزەکەوە دوور بوون.