دەوحە وەکو ناوەندی کۆکردنەوەی لایەنە ناکۆکەکان دەردەکەوێت

ئاڤا نیوز

لە سەروبەندی دەستپێکردنی دانوستانەکانی نێوان پاکستان و ئەفغانستان، جارێکی دیکە دەوحە وەکو چەقی کۆبوونەوەی لایەنە ناکۆکەکان لە ناوچەکە و جیهان دەردەکەوێتەوە.

وێنە گەورەکە: لە ماوەی دوو دەیەی ڕابردوودا قەتەر هەوڵەکانی نێوەندگیری لە چەندین قەیراندا چڕتر کردووەتەوە، لەم ڕووەوە چەندین سەرکەوتنی کاریگەری بەدەستهێناوە.

زانیاریی زیاتر: سەرکەوتنی قەتەر بەهۆی قورسایی دیمۆگرافی نییە، هاوکات بەهۆی بوونی هێزی سەربازیش نییە، بەڵکو ڕۆڵە کارایەکەی بۆ نێوەندگیری ئەو وڵاتەی کردوەتە ژمارەیەکی قورسی هاوکێشەکان. 

- هەر لە ئاشتەوایی نێوان بزووتنەوەی فەتح و حەماسی فەڵەستینی لە ساڵی 2006 بۆ ناوبژیوانی جەنگی نێوخۆی یەمەن لە ساڵی 2007دا، تاوەکو کۆتاییهێنان بە ململانێی دارفۆر لە سوودان لەنێوان حکومەتی سوودان و گرووپە چەکدارەکان لە ساڵی 2011، قەتەر و سەرکردەکانی ڕۆڵی باڵایان هەبووە.

- لە ساڵانی ڕابردوودا، قەتەر وەک ناوبژیوانێک لە نێوان بزووتنەوەی تاڵیبان لە ئەفغانستان و ئەمریکادا ڕۆڵێکی سەرەکی بینی. بەرهەمی ئەم هەوڵانە بە واژۆکردنی ڕێککەوتننامەی مێژوویی دەوحە لە مانگی شوباتی 2020 سەوز بوو ئەو کاتەی ئەمریکا لەگەڵ تاڵیبان ڕێککەوت هێزەکانی بە تەواوی لە ئەفغانستان بکشێنێتەوە.

- سەرەڕای ئاڵۆزیی شەڕی نێوان ڕووسیا و ئۆکراینا، قەتەر ڕۆڵێکی گرنگی مرۆیی دۆزیوەتەوە؛ بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە نێودەوڵەتییەکانی دیکە، نێوەندگیری دەکات لە زنجیرەیەک ڕێکەوتنی ئاڵوگۆڕی زیندانییەکان لە نێوان ڕووسیا و ئۆکرانیا.

- سەبارەت بە جەنگی غەززە بە درێژایی دوو ساڵی ڕابردوودا، نێوەندگیری قەتەر شانبەشانی میسر، ئیسرائیل و حەماسی گەیاندە ئاگربەست و ئاڵوگۆڕی بارمتە و زیندانییەکان.

ئەوەی پێویستە بیزانیت: ئامرازەکانی کاریگەریی دیپلۆماسییەت و ئەنجامە باشەکانی نێوەندگیریی قەتەر بۆ چەندین هۆکار دەگەڕێنەوە، لەوانە بەگوێرەی دامەزراوەی برۆکینز دەوحە؛ سەرچاوە داراییەکانی و توانا ئابوورییەکانی لەپێناو پرۆسەی دانوستانەکان تەرخان کردووە، هاوکات ئامادەبوونی ڕاستەوخۆی سەرکردەکانی وایکرد ئاستی متمانەی بەرز لە نێوان لایەنە ناکۆکەکاندا دروست بکات. جگە لەوەش، وێنەی قەتەر وەک وڵاتێکی عەرەبی و موسڵمان کە کراوەیە بەڕووی هەموو لایەنەکاندا، هۆکاربوو لە قبوڵکردنی وەک ناوبژیوانێکی بێلایەن لە بارودۆخی سەخت و ناکۆکییە قووڵەکاندا

ئەمانە و ناوبژیوانیی قەتەر لە چەندین شەڕ و ناکۆکیی دیکە لە جیهاندا، متمانەی ناوچەیی و نێودەوڵەتیی قەتەری بەهێزتر کرد و توانای خۆی بۆ کۆکردنەوەی لایەنە ناکۆکەکان لەسەر یەک مێز نیشان داوە.