لەبارەی گەشتکردنی ئافرەت بۆ حەج و عومرە بەبێ مەحرەم فەتوا دەدرێت

ئاڤا نیوز

ئەنجوومەنی باڵای فەتوا لەبارەی حوکمی گەشتکردنی ئافرەت بۆ حەج و عومرە فەتوا دەدات و ڕادەگەیەنێت، ئەگەر بۆ ئەنجامدانی حەج و عومرەی واجب بوو، ئەوا كۆی زانایان كۆکن لەسەر ئەوەی مەرجە لە گەشتەکەدا مەحرەمی لەگەڵدا بێت؛ بۆ حەج و عومرەی سوننەتیش، گەشتکردنی ئافرەت بەبێ مەحرەم، حەرامە و دروست نییە.

چیرۆکی سەرەکی: ئەنجوومەنی باڵای فەتوا سەر بە یەکێتیی زانایانی ئایینی ئیسلامیی کوردستان، لە دانیشتنی ئاسایی خۆیدا، حوکمی شەرعیی گەشتکردنی ئافرەت بۆ حەج و عومرە بەبێ مەحرەم ڕوون کردەوە. هەر پەیوەست بەم بابەتە، ژمارەیەک تێبینیی شەرعی بە عومرەکاران و سەرقافڵە و مورشیدەکان دەدات.

٠ ئەنجوومەنی باڵای فەتوا ڕوونی دەکاتەوە، کۆی زانایان کۆکن لەسەر ئەوەی هەبوونی مەحرەم بۆ ئەنجامدانی حەج و عومرەی واجب لە لایەن ئافرەتەوە مەرجە، ئەگەر ئافرەتێکیش مەحرەمی نەبوو، یاخود مەحرەمی هەبوو بەڵام توانای نەبوو لەگەڵیدا گەشت بکات، ئەوا هەر لە سەرەتاوە حەج و عومرەی لەسەر واجب نابێت. بەڵام لە مەزهەبی ئیمامی شافیعی، ئەگەر مێردەکەی یان مەحرەمێک یان کۆمەڵێک ئافرەتی متمانەپێکراو لە گەشتەکەیدا لەگەڵیدا بن، حەج لەسەر ئافرەت واجب دەبێت.

زانیاریی زیاتر: سەبارەت بە گەشتکردنی ئافرەت بۆ ئەنجامدانی حەج یان عومرەی سوننەت بەبێ مەحرەم، زۆربەی زانایان لە حەنەفییەکان، مالیکییەکان، حەنبەلییەکان و زۆرێک لە شافیعییەکان لەسەر ئەوە کۆکن کە حەرامە و دروست نییە.

ئەوەی پێویستە بیزانیت: بە وردبوونەوە لە بەڵگە و دەقە ئایینییەکان و بە لەبەرچاوگرتنی پێگە و تایبەتمەندیی ئافرەت، ئەنجوومەنی باڵای فەتوا بۆچوونی وایە؛ وا باشترە ئافرەت بەبێ مەحرەم گەشتی عومرەی سوننەت نەکات، لە جیاتی ئەوە خێر و سەدەقە بکات باشترە و خێری زیاتری پێ دەگات، مەگەر ئەوەی لەگەڵ کۆمەڵە ئافرەتێک و کەسێکی متمانەپێکراو بەیەکەوە گەشت بکەن. لە هەموو بارودۆخێکیشدا، بۆ ئافرەتی بە مێرد دروست نییە بێ ئیزنی مێردەکەی سەفەری عومرە بکات، ئەو مۆڵەتپێدانە واجبێکی شەرعییە.

لێدوانی فەرمی: د. عەبدوڵڵا شێرکاوەیی، وتەبێژی یەکێتیی زانایانی ئایینی ئیسلام لە کوردستان بە ئاڤای ڕاگەیاند، پێویستە عومرەکاران و سەرقافڵە و مورشیدەکان چەند تێبینییەکی شەرعی لەبەرچاو بگرن و بیریان دەخەینەوە کە گەشتی عومرە؛ گەشتێکی شەرعیی پیرۆزە نەک سەیران و گەشتوگوزار، بۆیە پێویستە موسڵمان بە نییەتی عیبادەت و خۆخاوێنکردنەوە گەشت بکات و بە هەموو هەوڵێک هەیبەتی ئەو مەقامە بپارێزرێت.

پەیوەست بەم بابەتە، ئەنجوومەنی باڵای فەتوا ئەم خاڵانە بە پێویست دەزانێت:

٠ ئافرەتان لەو گەشتەدا، بەتایبەت لە ناو پاس، فڕۆکە و هاتووچۆکانیاندا، ڕەچاوی ئادابی شەرعی و خۆپارێزی بکەن و تێکەڵی پیاوی نامەحرەم و هاوسەفەرەکانیان نەبن؛ بۆ کاری پێویست نەبێت، نزیک نەبنەوە لە کۆڕ و کۆبوونەوەی پیاوان، تەنانەت لەگەڵ سەرقافڵە، مورشید و بەرپرسانی کارگێڕیی گەشتەکەش.

٠ ئافرەتان دروست نییە خۆیان جودا بکەنەوە لە قافڵەکانیان یان بەجێ بمێنن و لەگەڵ قافڵەی دیکە بگەڕێنەوە، هەروەها پێویستە ئافرەتان بەتەنیا هاتووچۆ نەکەن، بۆ ئەوەی دوور بن لە فیتنە و بەتاڵبوونی کردەوە باشەکانیان.

٠ زیارەتی بەردە ڕەشەکە یان نزیکبوونەوە لە کەعبە و مەقامی حەزرەتی ئیبراهیم (د.خ)، ئەگەرچی لە بنەڕەتدا سوننەتن، بەڵام ئەگەر لەبەر قەرەباڵغی، ئەزیەتی یەک موسڵمانی تێدابوو یان بەرکەوتنی لەگەڵ نامەحرەم هەبوو، ئەو زیارەتە دروست نییە، بەتایبەت بۆ ئافرەتان.