فەرمانگەی میدیا و زانیاری: بەغدا بە ئاشکرا ستەم لە هەرێمی کوردستان دەکات

ئاڤا نیوز

فەرمانگەی میدیا و زانیاریی حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، داتا داراییەکانی بودجەی عێراق لە نێوان ساڵانی 2005 بۆ 2025 نیشانەی "هەڵەیەکی گەورە"ن بە ئامانجی کەمکردنەوەی شایستەکانی هەرێمی کوردستان؛ بە جۆرێک خەرجییە سیادییەکان کە پێشتر تەنیا لە چوارچێوەی سێ سێکتەردا کورت دەبوونەوە، لە بودجەی سێ ساڵەی (2023-2025)دا بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد کراون و گەیشتوونەتە نزیکەی 47.4 ترلیۆن دیناری ساڵانە.

چیرۆکی سەرەکی: لە ڕاگەیێنراوێکی فەرمانگەی میدیا و زانیاریی حکومەتی هەرێمی کوردستان باس لەوەکراوە، تێهەڵکێشکردنی خەرجییەکانی وەک تێچووی بەرهەمهێنانی نەوت، بودجەی حەشدی شەعبی و قەرزەکان لە چوارچێوەی "خەرجییە سیادییەکان"دا، وەک میکانیزمێک بۆ بڕینی پێشوەختە لە پشکی هەرێمی کوردستان بەکاردەهێنرێت؛ ئەمەش وایکردووە ساڵانە بڕی 8.7 ترلیۆن دینار لە شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان کەم ببێتەوە و بۆ دابینکردنی ئەو تێچووانە تەرخان بکرێت.

بڵاوکراوەی فەرمی: فەرمانگەی میدیا و زانیاری لە ڕاپۆرتێکی نوێدا پەردەی لەسەر "ستەمێکی دارایی ئاشکرا" لادا کە لە دۆسیەی قەرزە نێودەوڵەتی و ناوخۆییەکاندا بەرامبەر هەرێم دەکرێت؛ بە جۆرێک کە هەرێمی کوردستان ساڵانە پابەند کراوە بە دانەوەی بڕی 1.6 ترلیۆن دینار وەک پشکی خۆی لە قەرزە سیادییەکانی عێراق، بەڵام لە بەرامبەردا تەنیا 62.4 ملیار دینار لەو قەرزانە وەک پشک وەردەگرێت.

زانیاریی زیاتر: هەر لە بڵاوکراوەکەدا هاتووە، ئەم ناهاوسەنگییە گەورەیە ئەوە دەردەخات کە هەرێمی کوردستان لە بەرامبەر وەرگرتنی هەر یەک دۆلار وەک قەرز، دەبێت بڕی 26 دۆلار بۆ دانەوەی ئەو قەرزانە بگەڕێنێتەوە کە حکومەتی فیدراڵ لە ناوچەکانی دیکەی عێراق خەرجی کردوون و هەرێمی کوردستان لێیان سوودمەند نەبووە.

لەلایەکی دیکەوە: حکومەتی فیدراڵ لە ڕێگەی چەسپاندنی میکانیزمی "خەرجیی فیعلی" لەبری بنەمای "تەرخانکردنی پەسەندکراو"، بودجە و مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستانی ڕاستەوخۆ بەستووەتەوە بە ئاستی جێبەجێکردنی پڕۆژەکان لە پارێزگاکانی ناوەڕاست و باشوور، کە وەک جۆرێک لە "سزای داراییی بەکۆمەڵ" لێک دەدرێتەوە؛ ئەمەش لە کاتێکدایە کە بەپێی ماددەی 121 / سێیەمی دەستوور، دەبێت پشکی هەرێمی کوردستان لەسەر بنەمای "پێداویستی" و "ڕێژەی دانیشتووان" دیاری بکرێت نەک ئاستی خەرجییەکانی بەغدا. ئەم ڕێکارەش وایکردووە پەککەوتنی هەر پڕۆژەیەک لە شارەکانی دیکەی عێراق ببێتە هۆی کەمبوونەوەی ئۆتۆماتیکیی شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان.