سبەی پەرلەمانی عێراق بۆ دەنگدان لەسەر سێ پڕۆژەیاسا کۆدەبێتەوە

ئاڤا نیوز

 

دوای چەندجارێک لە دواخستنی بەهۆی ناکۆکیی لایەنەکانەوە، سبەینێ پەرلەمانی عێراق بۆ دەنگدان لەسەر سێ پڕۆژەیاسای پەیوەست بە کورد، شیعە و سوننە کۆدەبێتەوە.

 

چیرۆکی سەرەکی: بڕیارە لە کۆبوونەوەکەی بەیانیدا پەرلەمان دەنگ لەسەر چوار پرۆژەیاسا بدات، خوێندنەوەی یەکەمیش بۆ پرۆژەیاسایەک دەکات.

 

بۆچی گرنگە: بڕگەی یەکەم تایبەتە بە کەرکووک و سنووری ماددەی 140 و، خواستی کورد و تورکمانە بۆ گەڕانەوەی زیاتر لە 300 هەزار دۆنم مووڵک و زەویی جووتیارانی ئەو دوو پێکهاتەیە کە 50 ساڵ پێش ئێستا لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە دراون بە عەرەبی هاوردە.

 

بەرنامەی کار: بەپێی کارنامەی دانیشتنی پەرلەمان پێنج بڕگە لە خۆدەگرێت:

یەکەم: دەنگدان لەسەر پرۆژەیاسای گەڕاندنەوەی خاوەندارێتی مووڵک و ماڵی داگیرکراو بەفەرمانی ئەنجوومەنی ناسراو بە "قیادەی سەورە"ــی هەڵوەشاوە.

دووەم: دەنگدان لەسەر پرۆژەیاسای باری کەسیی.

سێیەم:  دەنگدان لەسەر پرۆژەیاسای لێبووردنی گشتی.

چوارەم: دەنگدان لەسەر پرۆژەیاسای خزمەتی خانەنشینی هێزەکانی حەشدی شەعبی.

پێنجەم: تەواوکردنی خوێندنەوەی یەکەم بۆ ڕەشنووسی یاسای خاوەندارێتی فیکری.

 

وێنە گەورەکە: سێ لەو پرۆژەیاسایانەی بڕیارە بەیانی دەنگیان لەسەر بدرێت، لەنێوان کورد و شیعە و سوننە ڕێککەوتنیان لەسەر کراوە و بە مەرج دەنگ بە پڕۆژەیاسای یەکتر دەدەن. 

- شیعە داوای پشتیوانیی لە کورد و سوننە کردووە دەنگ بە پڕۆژەیاسای بارسی کەسیی بدەن کە مشتومڕێکی زۆری لەسەرە لە عێراق.

- لەبەرامبەردا شیعەکان دەنگ بە پرۆژەیاسای لێبووردنی گشتی دەدەن کە داواکاریی سوننەکانە بۆ ئازادکردنی هەزاران زیندانیکراوی سوننەکان کە بەتۆمەتی داعشبوون سزادراون.

• شیعەکان دەنگ بە پرۆژەیاسای گەڕاندنەوەی مووڵک و ماڵی جووتیارانی کورد و تورکمان لە کەرکووک دەدەن بۆ خاوەنەکانیان.

 

زانیاریی بەدەستهاتوو: پێدەچێت ڕێککەوتنی کۆتایی لەنێوان پێکهاتەکان لەسەر هەرسێ پرۆژەکە کرابێت، بەتایبەت کە لەکۆبوونەوەی دوێنێدا سوننەکان تێبینییان لەسەر پڕۆژەیاسای گەڕاندنەوەی زەوی بۆ جووتیارانی سنووری ماددەی 140 هەبوو و بایکۆتی دانیشتنی پەرلەمانیان کرد، بەوهۆیەشەوە سەرەڕای ئامادەبوونی ڕێژەی یاسایی پەرلەمانتاران، بەڵام کۆبوونەوە ئەنجامنەدرا.

 

زانیاریی زیاتر: سوننەکان دەڵێن، لێسەندنەوەی زەوییە کشتوکاڵییەکان لە جووتیارانی عەرەب و پێدانەوەیان بە جووتیارانی کورد و تورکمان بەبێ قەرەبووکردنەوەی جووتیارانی عەرەب، نادادپەروەرییە و مەترسی هەیە ئاسایشی کۆمەڵایەتی و پێکەوەژیان لەو ناوچانە ڕووبەڕووی مەترسیی ببێتەوە.