شارەزایەکی یاسایی چارەنووسی دادگای فیدراڵی بۆ ئاڤا میدیا ئاشکرا دەکات

ئاڤا نیوز

لە لێکدانەوەیەکی یاسایی ورددا لەبارەی دەستلەکارکێشانەوەی بەکۆمەڵی دادوەرانی دادگای باڵای فیدراڵی عێراق، شارەزایەکی یاسایی جەخت دەکاتەوە کە ئەم هەنگاوە بە مانای هەڵوەشاندنەوە یان کۆتاییهاتنی دادگاکە نییە، بەڵکو ڕێکارێکی یاسایی چاوەڕوانکراوە و میکانیزمی ڕوون بۆ پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییە لە دەستوور و یاساکاندا هەیە.

وێنە گەورەکە: ڕۆژی 19ـی حوزەیران، شەش ئەندامی سەرەکی و سێ ئەندامی یەدەگی دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق بە کۆمەڵ دەستلەکارکێشانەوەی خۆیان پێشکەش کرد.

لێدوانی تایبەت: عەلی تەمیمی، شارەزای یاسایی، لە لێدوانێکدا بە ئاڤا میدیای ڕاگەیاند، دادگای باڵای فیدراڵی کیانێکی دەستوورییە و بەپێی یاسای ژمارە 30ی ساڵی 2005 (هەموارکراو بە یاسای 25ی ساڵی 2021) کارەکانی ڕێکخراوە. دادگاکە پێکدێت لە سەرۆکێک، جێگرێک، حەوت دادوەری سەرەکی و چوار دادوەری یەدەگ، کە دەبێت خزمەتیان لە 15 ساڵ کەمتر نەبێت و لە پۆلنی یەک بن.

سەبارەت بە شێوازی هەڵبژاردنی دادوەران، تەمیمی ڕوونیکردەوە، پرۆسەی هەڵبژاردنی دادوەرەکان لەڕێگەی لیژنەیەکەوە دەبێت کە پێکدێت لە سەرۆکی ئەنجوومەنی باڵای دادوەری، سەرۆکی دادگای فیدراڵی، سەرۆکی دەستەی چاودێریی دادوەری و سەرۆکی داواکاری گشتی. دوای هەڵبژاردنیان، مەرسومێکی کۆمارییان بۆ دەردەچێت و سوێندی دەستووری دەخۆن.

ئەو شارەزا یاساییە ڕێکارەکانی دەستلەکارکێشانەوە و پڕکردنەوەی شوێنەکان بەم شێوەیە دەخاتەڕوو:

1. پێشکەشکردنی داواکاری: دادوەرەکان داوای دەستلەکارکێشانەوە پێشکەش بە سەرۆکی دادگای فیدراڵی دەکەن.

2. ڕەوانەکردن: سەرۆکی دادگا داواکارییەکان ڕەوانەی ئەنجوومەنی باڵای دادوەری دەکات.

3. بڕیاردان: ئەنجوومەنی باڵای دادوەری، بەپێی یاسای ژمارە 160ـی ساڵی 1979، لێکۆڵینەوە لە هۆکارەکان دەکات و ئەگەر قبووڵی کرد، دادوەرەکان بە فەرمی بە دەستلەکارکێشاوە ئەژمار دەکرێن.

4. پڕکردنەوەی بۆشایی: دوای قبووڵکردنی دەستلەکارکێشانەوەکە، "دەگەڕێینەوە بۆ ڕێگەی یەکەم"، واتە هەمان ئەو لیژنە باڵایەی کە دادوەرەکان هەڵدەبژێرێت، جارێکی دیکە کۆدەبێتەوە بۆ هەڵبژاردنی دادوەری نوێ لە شوێنی ئەوانەی ڕۆیشتوون، بە هەمان مەرج و ڕێکارەکان.

دادگای فیدراڵی تەنیا دادوەرەکان نییە

ئەو شارەزا یاساییە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە دادگای فیدراڵی تەنیا لە دادوەرەکان پێک نایەت، بەڵکو "دەستەیەکی کارگێڕی تەواوە" و خاوەنی فەرمانگەی جیاوازە، وەک ئەمیندارێتیی گشتی، فەرمانگەی کارگێڕی، دارایی و یاسایی، بۆیە دەستلەکارکێشانەوەی دادوەرەکان کارکردنی دامەزراوەکە ڕاناگرێت.

لێکۆڵینەوە لە هۆکارەکان

بە گوتەی عەلی تەمیمی، ئەگەر گومانی دەستێوەردانی سیاسی یان فشار لەسەر دادوەرەکان هەبێت، ئەنجوومەنی باڵای دادوەری و دەستەی چاودێریی دادوەری دەتوانن لێکۆڵینەوەی ورد بکەن بۆ دۆزینەوەی هۆکارە ڕاستەقینەکانی پشت ئەم هەنگاوە.

تەمیمی، دووپاتی دەکاتەوە کە دادگای فیدراڵی ڕۆڵێکی یەکجار گرنگی هەیە لە شیکردنەوەی دەستوور، یەکلاییکردنەوەی کێشەکانی نێوان هەرێم و ناوەند و پەسەندکردنی ئەنجامی هەڵبژاردنەکان، هەر بۆیە پێشبینی دەکات ئەو بۆشاییەی دروست بووە "لە نزیکترین کاتدا پڕ بکرێتەوە."