بەناوی پێدانی قەرز هەوڵ دەدرێت فێڵ لە هاووڵاتییان بکرێت

ئاڤا نیوز

 

پەیجێکی فەیسبووک بە بەڵێنی پێدانی قەرزی گەورە و درێژخایەن بەبێ سوود، هەوڵی هەڵخەڵەتاندنی هاوڵاتییان دەدات و داوای پارەیان لێدەکات. پۆلیسی هەرێمیش هۆشداری دەدات و ڕایدەگەیێنێت کە چەندین حاڵەتی لەم شێوەیە تۆمارکراون.

 

چیرۆکی سەرەکی: هاوڵاتییەک کە نزیک بوو ببێتە قوربانی، چیرۆکەکەی بۆ ئاڤا نیوز دەگێڕێتەوە تا خەڵکی دیکە ئاگاداری ئەم فێڵە نوێیە بن و خۆیانی لێ بپارێزن. عوبێد هەرکی، پەیامنێری ئاڤا نیوز لە هەولێر، چیرۆکی هۆگر دەگێڕێتەوە کە یەکێکە لەو کەسانەی ئەو پەیجە نامەی بۆ ناردووە. نامەکە بە پرسیارێکی سەرنجڕاکێش دەست پێدەکات: "حەز دەکەی بە لەحزەیەک (ساتێک) دەوڵەمەند بیت؟".

 

هۆگر، کە وەک هەر کەسێکی تر ئارەزووی باشترکردنی گوزەرانی دەکات، وەڵامی داوەتەوە و لەوێوە چیرۆکەکە دەست پێدەکات. خاوەنی پەیجەکە خۆی وەک نوێنەری کۆمپانیایەکی فەڕەنسی ناساندووە و پێی وتووە کە "قەرزی ئیسلامی" دەدەن بە هاوڵاتییان لە عێراق و جیهاندا، کە دەتوانرێت تا ماوەی 25 ساڵ بگەڕێندرێتەوە.

 

هۆگر دەڵێت: "پێیان وتم دەتوانین تا 700 ملیۆن دینارت وەک قەرز پێ بدەین، یەک دینار زیادەشی ناخەینە سەر. ماوەی گەڕاندنەوەکەی تا 25 ساڵە و پێویستی بە زەمانەتی خانووبەرە، فەرمانبەر، کەفیل و ئۆتۆمبێل نییە."

 

چی ڕووی دا: دوای ئەوەی هۆگر باوەڕ بە قسەکانیان دەکات و بەڵگەنامە فەرمییەکانی وەک کارتی نیشتمانی بۆیان دەنێرێت، فێڵبازەکان پێی ڕادەگەیەنن کە داواکارییەکەی لە فەڕەنساوە پەسەند کراوە.

 

لێرەدا فێڵەکە دەست پێ دەکات. "فێڵبازەکان" بە هۆگر دەڵێن: "بۆ ئەوەی پارەکە بگاتە دەستت، دەبێت کۆدێکت بۆ بنێرین لە تەلەگرام. پێویستە بڕی 190 هەزار دینارمان لە ڕێگەی پارەدانی دیجیتاڵییەوە بۆ بنێریت، سبەینێ 8 ملیۆن دینارت بۆ دەنێرین."

 

کاک هۆگر دەڵێت لێرەدا گومانی بۆ دروست بووە، بەڵام وتوویەتی " با تاقی بکەمەوە، بەڵکو ڕاست بێت." بۆیە وەڵامی داونەتەوە و گوتویەتی، "ئێستا 190 هەزارم پێ نییە، ئێوە قەرزەکەم بۆ بنێرن، منیش یەکسەر 190 هەزارەکەتان بۆ دەگەڕێنمەوە."

 

دوای ئەم وەڵامە، خاوەن پەیجەکە هیچ وەڵامێکی نەداوەتەوە و پەیوەندییەکەی پچڕاندووە. بەمەش بۆ هۆگر ڕوون بووەتەوە کە ئەگەر پارەکەی بناردایە، ئەو 190 هەزار دینارەی دەفەوتا.

 

لێدوانی فەرمی: سەبارەت بەم جۆرە حاڵەتانە، عەقید کارزان ئەمیر، وتەبێژی پۆلیسی هەرێمی کوردستان، ڕایگەیاند: "ئەم جۆرە دیاردانەمان زۆرە. پێویستە هاوڵاتییان زۆر وریابن و لە ڕێگەی ئۆنلاینەوە پارە بۆ هیچ کەس و لایەنێکی نەناسراو نەنێرن."

 

وتیشی: "کەیسمان هەبووە کە تەنها کلیک کردن لەسەر لینکێک، تەواوی پارەی ناو هەژماری بانکیی کەسەکە دزراوە."