ڕژێمی ئەسەد بۆ سڕینەوەی تاوانەکانی، هەزاران تەرمی لە گۆڕێکی بەکۆمەڵ گواستەوەتەوە

ئاڤا نیوز

بەپێی لێکۆڵینەوەیەکی ئاژانسی هەواڵی ڕۆیتەرز، حکومەتی پێشووی سووریا بە سەرۆکایەتیی بەشار ئەسەد، لە نێوان ساڵانی 2019 بۆ 2021 ئۆپەراسیۆنێکی نهێنی بەڕێوەبردووە بۆ گواستنەوەی هەزاران تەرم لە گۆڕێکی بەکۆمەڵ لە نزیک دیمەشقەوە بۆ شوێنێکی نادیار لە بیاباندا.

چیرۆکی سەرەکی؛ ئۆپەراسیۆنەکە کە ناوی "جووڵاندنی زەوی" بووە، بریتی بووە لە هەڵدانەوەی گۆڕێکی بەکۆمەڵ لە ناوچەی قوتەیفە، کە یەکێکە لە گەورەترین گۆڕە بەکۆمەڵەکانی قوربانیانی ڕژێمی ئەسەد. تەرمەکان، کە هی هەزاران هاوڵاتی مەدەنی و زیندانی سیاسی بوون و لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانەوە لەناوبراون، بە شێوەیەکی سیستماتیک گواستراونەتەوە بۆ شوێنێکی نوێی نهێنی لە نزیک شارۆچکەی دومەیر لە بیابانی سووریا.

 

هۆکارە زانراوەکان؛ ئەم هەنگاوە بە ئامانجی شاردنەوەی تاوانەکانی دژ بە مرۆڤایەتی و سڕینەوەی بەڵگەکانی کۆمەڵکوژی ئەنجامدراوە، لە کاتێکدا ڕژێمەکەی نزیک بووەوە لە کۆنترۆڵکردنەوەی زۆربەی ناوچەکانی وڵات.

 

ئەم کارە لە کاتێکدا ئەنجامدراوە کە ڕژێمی ئەسەد هەوڵی دەدا وێنەی خۆی لە ئاستی نێودەوڵەتیدا باشتر بکات و نکۆڵی لە ئەنجامدانی تاوانی جەنگ دەکرد. بە گواستنەوەی تەرمەکان، ڕژێم هەوڵیداوە بەڵگە فیزیکییەکانی ئەو تاوانانە لەناو ببات کە دەیتوانی لە داهاتوودا بۆ لێپرسینەوەی یاسایی بەکاربهێنرێت.

ئەوەی لەبارەیەوە دەگوترێت؛ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ لە سووریا دەڵێن، زیاتر لە 160 هەزار کەس لەناو دەزگا ئەمنییەکانی ڕژێمی ئەسەددا ون بوون و وا پێشبینی دەکرێت لە دەیان گۆڕی بەکۆمەڵدا نێژرابن.

 

ئەوەی پێویستە بیزانیت؛ دوای ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد لە 8ی کانوونی یەکەمی 2024، هەوڵەکان بۆ دۆزینەوەی ئەم گۆڕە بەکۆمەڵانە دەستیپێکردووە. تا ئێستا چەندین گۆڕی بەکۆمەڵ لە ناوچە جیاجیاکانی وەک قوتەیفە و مەعزەمیە شام دۆزراونەتەوە، کە تەرمی سەدان قوربانی تێدایە. تیمەکانی بەرگریی شارستانی و ڕێکخراوە مرۆییەکان کار لەسەر هەڵدانەوەی ئەم گۆڕانە و ناسینەوەی ناسنامەی قوربانییەکان دەکەن لە ڕێگەی پشکنینی DNA.