دارتوویێكی گوندی ئەحمەدئاوای هەورامان ته‌مه‌نى سه‌ده‌یه‌كه

ئاڤا نیوز

لە گوندی ئەحمەدئاوای هەورامان، دارتووێک کە نزیکەی سەدەیەکە لە حەوشەی ماڵێکدا چێندراوە و خزمەت دەکرێت، بووەتە سیمبولی خۆشەویستی بۆ سروشت و ژینگە. ئەم درەختە کە لەلایەن پیاوێکی شۆڕشگێڕ و ژینگەدۆستەوە چێندراوە، چیرۆکی نەسڵێکی خۆڕاگر و پارێزەری سروشت دەگێڕێتەوە و یادگارییەکانی وەستا فەرەجی ئاسنگەر، تفەنگچییەکی بەناوبانگی شۆڕشی شێخ مەحمودی حەفید، زیندوو ڕادەگرێت.

چیرۆکی سەرەکی: لە گوندی ئەحمەدئاوای هەورامان، لەناو حەوشەی ماڵێکدا، دارتووێکی گەورە و کۆن هەیە، کە ساڵی 1925 چێندراوە. ئەم دارتووە تەنیا درەختێک نییە، بەڵکو گێڕانەوەی سەد ساڵ خەبات، ژیان، خۆڕاگری و پاراستنی سروشتە. 

زانیاریی بەدەستهاتوو: ڕەحیم سەعید، دانیشتووی ئێستای ئەم ماڵە و نەوەی وەستا فەرەج، دەڵێت، ئەم درەختە لەلایەن باپیرییەوە، وەستا فەرەجی ئاسنگەر، ناسراو بە "پەسەک چەرمە" بە شێوەزاری هەورامی، کاتێک گەنج بووە چێندراوە. وەستا فەرەج کەسایەتییەکی گرنگ بووە لە ناوچەکە، تفەنگچی مەحمودخانی دزڵی بووە و بەشداری شۆڕشەکەی شێخ مەحمودی حەفیدی کردووە. وەستا فەرەج لە ساڵی 1890 لەدایکبووە و لە ساڵی 1964 کۆچی دوایی کردووە، بەڵام یادگارییەکانی لەم دارتووەدا هەر زیندوون.

خۆیشی کەسایەتییەکی ژینگەدۆستە و لەناو حەوشەکەیدا نەمامگەیەکی بچووکی هەیە، کە چەندین جۆر گوڵ و درەختی تێدا بەرهەم دەهێنێت.

لێدوانی فەرمی: ڕەحیم سەعید بە ئاڤای ڕاگەیاند: "ئەم دارتووە جگە لەوەی سامانێکی نەتەوەییە و پێویستە بیپارێزین، هاوکات یادگاری و دەستنەمامی باپیرمە و زۆر خۆشەویستە لام، بۆیە ئەوپەڕی هەوڵ دەدەم بیپارێزم و بمێنێتەوە."

بۆ پاراستنی دارتووەکەش، ڕەحیم حەوزێکی ئاوی لە تەنیشت تووەکەوە دروستکردووە. هەروەها، گوڵە ئەستێرەی لە بنی دارتووەکە چاندووە کە گەورە بووە و ئاڵاوە بە قەدی درەختەکەدا، بەمەش دارتووەکە لە تینوێتی و گڕ و گەرمای هاوین دەپارێزێت و سیمایەکی جوانیشی پێبەخشیوە.