لایەنە ناکۆکەکانی یەمەن گەیشتنە ڕێککەوتن

ئاڤا نیوز

 

ئەنجوومەنی ڕاگوزەری باشووری یەمەن،  کە زۆرینەی خاکی یەمەن لەژێر کۆنترۆڵیدایە ڕایگەیاند، لەگەڵ هێزەکانی حکومەتی شەرعی وڵاتەکەی گەیشتە ڕێککەوتن و هێزەکانی حکومەت لە پارێزگای حەزەرموت و مهرە بڵاودەبنەوە.

 

وێنە گەورەکە: ئیمارات یەکێک بوو لەو وڵاتانەی بەشداربوو لە هاوپەیمانیی عەرەبی کە ساڵی 2015 بەسەرۆکایەتیی سعودیە بۆ پشتیوانیی "شەرعییەت" لە یەمەن پێکهێنرا، ئەم هاوپەیمانێتییە شەڕی سەربازیی دژ بە حوسییەکانی یەمەن دەستپێکرد و چەندین ساڵی خایاند، وەزارەتی بەرگریی ئیمارات دەڵێت، وڵاتەکەیان لە ساڵی 2019 ەوە بوونی سەربازیی لە یەمەن نەماوە، تەنیا لە چوارچێوەی شەڕی دژی تیرۆر، چەند تیمێکی لە یەمەن مابوون و ئەوانیش دەکشێننەوە.

 

ڕاگەیێنراوی فەرمی: ئەمڕۆ پێنجشەممە، ئەنجوومەنی ڕاگوزەری باشووری یەمەن، لە ڕاگەیانێنراوێکدا  ئاماژەی بەوەداوە، بڕیارەکەی سەرۆکی ئەنجوومەنی سەرۆکایەتیی یەمەن ڕەتدەکەنەوە، کە داوایکردووە هێزەکانی ئەنجوومەنی ڕاگوزەر لە پارێزگاکانی حەزەرموت و مهرە بکێشننەوە، بەڵام لەگەڵ هێزەکانی "درع وەتەن"ـی سەر بە حکومەت ڕێککەوتوون، لەو دوو پارێزگایە بڵاوببنەوە.

 

لێدوانی لایەنی بەرامبەر: دوای ئەم پێشهاتە، وەزارەتی بەرگریی ئیمارات، ڕایگەیاند، بەخواستی خۆیان و بۆ پاراستنی گیانی سەربازییەکانیان، سەرجەم هێزەکانیان دەکشێننەوە، کە لەچوارچێوەی شەڕی دژ بە تیرۆردا لە یەمەن مابوونەوە.

 

زانیاریی زیاتر: ئەنجوومەنی ڕاگوزەری باشووری یەمەن، ئێستا کۆنتڕۆڵی 52%ـی خاکی یەمەنی لەژێر دەست دایە، ئیمارات پشتیوانییان دەکات. ئەنساروڵڵا (حوسییەکان)، ئێستا کۆنتڕۆڵی 33%ـی خاکی یەمەن و بەدیاریکراوی باکووری ئەو وڵاتەیان لەژێر دەست دایە، زۆرترین ڕێژەی دانیشتووانی هەیە، ئەم گرووپە ئێران پشتیوانییان دەکات. ئیمارات لەڕێگەی پشتیوانی هێزەکانی ئەنجوومەنی ڕاگوزەری باشووری یەمەن دەیەوێت ناڕاستەوخۆ هەژموونی خۆی بەسەر کەنەداوی عەدەن بسەپێنێت، لە بەرامبەریشدا سعودیە دەیەوێت بە ڕێککەوتن لەگەڵ حوسییەکان و حکومەتی شەرعی ئەو وڵاتە، ئارامی بۆ یەمەنی دراوسێی بگێڕێتەوە.

 

ئەوەی پێویستە بیزانیت: حکومەتی یەمەن لە ئاستی نێودەوڵەتی دانی پێدانراوە و ئەنجوومەنێکی سەرۆکایەتیی هەیە، 10%ـی خاکی یەمەنی لەژێر دەستدایە و سعودییە پاڵپشتی دەکات. هێزەکانی تارق ساڵح (هێزەکانی پاسەوانی کۆماری)، 5%ـی کەناراوەکانی ڕۆژئاوای یەمەنی لەبەردەستە و ئیمارات و سعودیەش لە چوارچێوەی هاوپەیمانی پشتیوانی شەرعییەت، پاڵپشتی دەکەن. جگە لەم چوار لایەنە کە خاوەنی چەکن،  چەندین گرووپی سیاسی چالاکیش لە یەمەن هەن لەوانەش هاوپەیمانی هۆزەکانی حەزەرمووت و لیژنەی مانگرتنی ئاشتییانە لە ڕۆژهەڵاتی یەمەن، لە ئاستی ناوخۆدا چالاکن و قسەیان هەیە.

 

باکگراوند: دوای ئەوەی حوسییەکانی یەمەن بەهۆی هێرشەکانی ئیسرائیلەوە گورزی قورسیان بەرکەوت، ناکۆکی نێوان سعودیە و ئیمارات لەبارەی دۆخی ناوخۆی یەمەن تەقییەوە، ڕۆژی سێشەممەی ڕابردوو سعودییە دوو کەشتیی ئیماراتی لە بەندەری موکلای ڕۆژهەڵاتی یەمەن بۆردوومانکرد، بەهۆکاری ئەوەی ئیمارات چەک بۆ گرووپە سەربەخۆخوازەکانی ئەنجوومەنی ڕاگوزەری باشووری یەمەن گواستووەتەوە، ئەوەشی وەک هەڕەشە لەسەر ئاسایشی نیشتیمانی سعودیە لە قەڵەمدا.