هێرشەکەی ئەمریکا بۆ سەر ڤەنزوێلا و کاریگەری لەسەر ئابووری عێراق

ئاڤا نیوز

 

دوای هێرشەکانی ئەمریکا بۆسەر ڤەنزوێلا و دەستگیرکردنی سەرۆک "نیکۆلاس مادۆرۆ"، بازاڕەکانی نەوت لە چاوەڕوانییەکی پڕ مەترسیدان؛ وڵاتانی پشت بەستوو بە نەوت وەک عێراق، کەوتوونەتە بەردەم تاقیکردنەوەیەکی نوێی ناسەقامگیریی بازاڕی جیهانی.

 

چیرۆکی سەرەکی: ڤەنزوێلا خاوەنی گەورەترین یەدەگی نەوتی جیهانە (18٪ی کۆی نەوتی جیهان)، بەڵام بەهۆی گەمارۆکانەوە بەرهەمەکەی بۆ نزیک یەک ملیۆن بەرمیل دابەزیوە. ئەمریکا گەمارۆی توندی خستووەتە سەر هەناردەکەی، هەرچەندە کێڵگەکان زیانیان بەرنەکەوتووە، بەڵام گەمارۆی دەریایی و مەترسییە ئەمنییەکان گەیشتنی نەوتی ئەو وڵاتەی بۆ بازاڕەکانی جیهان پەکخستووە، هێرشەکانی ئەمریکا بۆ سەر ئەو وڵاتە هەناردەکارەی نەوت کاریگەریی لەسەر بازاڕەکانی سووتەمەنی لە جیهاندا دەکات.

 

لێدوانی فەرمی: ئەحمەد عەسکەر، شارەزای وزە، پێی وایە ئەمە "جەنگی ئەمریکایە دژ بە ڤەنزوێلا" نرخەکان بەرز دەکاتەوە، هەرچەندە بەرزبوونەوەی نرخ بۆ وڵاتانی فرۆشیار وەک دەرفەت دەردەکەوێت، بەڵام ناسەقامگیرییەکە مەترسی بۆ عێراق دروست دەکات، ئێستا بازاڕەکان ترسیان لە هەڵگیرسانی جەنگی ناوخۆیی لە ڤەنزوێلا هەیە.

 

زانیاری زیاتر: ئاستی هەناردەکردنی نەوتی عێراق گەیشتووەتە زیاتر چوار ملیۆن بەرمیل، بەرزبوونەوەی نرخی نەوت داهات زیاد دەکات، بەڵام دوو کێشەی هەیە:

یەکەم: تێچووی هاوردەکردنی خۆراک و سووتەمەنی بۆ عێراق گرانتر دەکات.

 

دووەم: حکومەت دەخاتە ناو دیسان پشتبەستن بە نەوت و پشتگوێخستنی وەبەرهێنان.

 

ئەم دۆخەش (هەڵاوسان) بۆ هاوڵاتیان زیاد دەکات.

 

لێکدانەوەی شارەزایان: کریستین گێرێرۆ، شارەزای بواری بەبازاڕکردنی نەوت و گاز، ئاماژە بەوە دەکات، تێکڕای نرخی نەوتی خاوی برێنت لە ساڵی داهاتوودا لە نێوان 55 بۆ 60 دۆلار دەبێت بۆ هەر بەرمیلێک، هۆشداری دەدات لەوەی ئەگەر زیادەی دابینکردنی نەوت لە بازاڕەکانی جیهان ڕووبدات، ڕەنگە نرخی نەوت لە نێوان 40 بۆ 50 دۆلار دابەزێت. ئەمەش بۆ ئابوری عێراق مەترسیدارە.

 

کاردانەوەکان: پاش دەستگیرکردنی مادۆرۆ، لەوانەیە ڤەنزوێلا بۆ ساخکردنەوەی نەوتەکەی زیاتر بەنا بۆئەوە ببات کە بەرەو ڕووسیا و چین هەنگاو بنێت یان تەنانەت ملکەچی ئەمریکا ببێت، بەڵام بۆ عێراق، ئەمە واتە: ئەگەری هاتنی نەوتی هەرزانی ڤەنزوێلا بۆ بازاڕەکانی جیهان کە زیان بە پشکی عێراق دەگەیەنێت و داهاتی نیشتمانیی کەم دەبێتەوە.

 

حاڵەتە نەرێنییەکان: جەنگی ڤەنزوێلا دەیسەلمێنێت کە عێراق ناتوانێت تا سەر پشت بە یەک سەرچاوە ببەستێت کە لەژێر ڕەحمەتی ئاڵۆزییە سیاسییەکانی ناوخۆ و جیهاندا بێت. شارەزایان جەخت دەکەنەوە کە عێراق دەبێت داهاتەکانی هەمەجۆر بکات و ڕێکاری پێشوەختە بگرێتە بەر بۆ ئەوەی نەکەوێتە داوی خەرجی بێبەرنامە و قەیرانی درێژخایەن.