دوای ڤەنزوێلا نۆرەی گرینلاندە؛ ترەمپ فەرمانی ئامادەکردنی پلانی "لەشکرکێشی" دا

ئاڤا نیوز

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، فەرمانی بە فەرماندەیی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکانی سوپای وڵاتەکەی کردووە، پلانێکی گشتگیر و ورد بۆ دەستبەسەرداگرتنی دوورگەی "گرینلاند" ئامادە بکەن؛ ئەمەش دوای ئەوەی سەرکەوتنی ئۆپراسیۆنی دەستگیرکردنی مادۆرۆ ئارەزووەکانی ترەمپی بۆ فراوانخوازیی سەربازیی زیاتر کردووە.

وێنە گەورەکە: خەونی دەستبەسەرداگرتنی گرینلاند لای ترەمپ بابەتێکی نوێ نییە، بەڵام گۆڕانی لە "کڕین"ـەوە بۆ "پلانی سەربازی" بابەتێکی نوێیە. واشنتن دەیەوێت پێش ئەوەی ڕووسیا یان چین پێگەی ستراتیژی لەم دوورگەیەدا بەدەستبهێنن، کۆنتڕۆڵی تەواوەتی سەرچاوە سروشتییە دەوڵەمەندەکانی جەمسەری باکوور بکات.

بۆچی گرنگە: ستیڤن میلەر، ڕاوێژکاری سیاسیی ترەمپ، هاندەری سەرەکیی ئەم پلانەیە. میلەر پێیوایە گرینلاند کلیلی سەرەکیی باڵادەستیی ئەمریکایە لە داهاتووی ململانێی جەمسەرەکاندا. ئەم بڕیارە نەک تەنیا دانیمارک (کە خاوەنی دوورگەکەیە)، بەڵکو تەواوی هاوپەیمانیی ناتۆ دەخاتە بەردەم تاقیکردنەوەیەکی مێژوویی.

بڵاوکراوەی ڕۆژنامەوانی: بەپێی ڕاپۆرتەکەی ڕۆژنامەی "دەیلی مەیل"، دۆخەکە لە ناو پنتاگۆن بەم شێوەیەیە: ترەمپ داوای پلانێکی "کردەیی و خێرا" بۆ لەشکرکێشی کردووە، ستیڤن میلەریش فشار دەکات بۆ ئەوەی ئەمریکا وەک هێزی یەکەم دەست بەسەر یەدەگی کەرەستە خاوەکان و پێگە سەربازییەکانی گرینلانددا بگرێت.

لەلایەکی دیکەوە: فەرماندە سەربازییەکانی ئەمریکا لەم بڕیارە کتوپڕە تووشی شۆک بوون و بۆ دوورخستنەوەی ترەمپ لە بیرۆکەی لەشکرکێشی بۆ سەر گرینلاند (کە بە تێچوویەکی سیاسیی یەکجار گەورە دەبینرێت)، هەوڵیان داوە سەرنجی بۆ ئامانجی دیکە ڕابکێشن. بەپێی ڕاپۆرتەکە، سوپا پێشنیاری "تاوتوێکردنی بژاردەی هێرشکردنە سەر ئێران"یان وەک جێگرەوەیەک بۆ گرینلاند پێشکەش کردووە، بەو پێیەی هێرش بۆ سەر ئێران لە ناوەندە سەربازییەکاندا بە "کەمتر مەترسیدار" یان "ئاساییتر" لە داگیرکردنی خاکی هاوپەیمانێکی ناتۆ دەبینرێت.

زانیاریی زیاتر: گرینلاند گەورەترین دوورگەی جیهانە و لە ڕووی کارگێڕییەوە سەر بە دانیمارکە، بەڵام خاوەنی حوکمی خۆسەرە. ترەمپ لە خولی یەکەمی سەرۆکایەتیشیدا هەوڵی کڕینی ئەم دوورگەیەی دا، بەڵام لەلایەن کۆپنهاگنەوە بە گاڵتەجاڕی وەسف کرا. ئێستا دوای دەستگیرکردنی مادۆرۆ لە ڤەنزوێلا، ترەمپ پێیوایە سوپاکەی دەتوانێت "مەحاڵەکان" ئەنجام بدات.