چین ڕەتی دەکاتەوە بەشداریی پەیماننامەی ئەتۆمی بکات

ئاڤا نیوز

پەیماننامەی ئەتۆمی ''دەستپێکی نوێ'' لە نێوان ڕووسیا و ئەمریکا کۆتایی هات و ڕووسیا پێشنیازی درێژکردنەوەی پەیماننامەکە دەکات و ئەمریکاش داوای بەشداریکردنی چین لەو پەیماننامەیە دەکات، بەڵام حکومەتی چین ڕەتی دەکاتەوە ببێتە بەشێکی ئەو ڕێککەوتنە ئەتۆمییە. 

چیرۆکی سەرەکی: پەیماننامەی ''دەستپێکی نوێ'' لە ساڵی 2010 لە نێوان ڕووسیا و ئەمریکا بۆ سنوردارکردنی چەکی ئەتۆمی واژۆ کرا و ئەمساڵ کۆتایی بە وادەی ئەو پەیماننامەیە هات، ڕووسیا داوای کردووە پەیماننامەکە بۆ ساڵێکی دیکە درێژ بکرێتەوە و ئەمریکاش داوا دەکات ئەمجارە چین لە پەیماننامەکەدا بەشدار بێت. 

بڵاوکراوەی فەرمی: ئەمڕۆ، ئاژانسەکانی هەواڵی چین بڵاویانکردەوە، "حکومەتی چین لەم قۆناغەدا بەشداری لە هیچ گفتوگۆ و ڕێککەوتنێکی ئەتۆمی ناکات."

لێدوانی فەرمی: لین جیان، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی چین، لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوایدا وتی: "چین هەمیشە لەسەر ئەو بڕوایە بووە کە پێشخستنی پرسی کۆنترۆڵکردنی چەک و داماڵینی چەک دەبێت پابەند بێت بە پرەنسیپەکانی پاراستنی سەقامگیری ستراتیژیی جیهانییەوە''.

لەلایەکی دیکەوە: بەگوێرەی راپۆرتەکانی هەواڵ، "ئەمریکا پێی وایە پەیماننامەی ''دەستپێکی نوێ'' لە سەردەمێکی جیاوازدا واژۆ کراوە و ئێستا چین لە ڕووی پرسی ئەتۆمییەوە پێشکەوتووە، هەر بۆیە بە باشی دەزانێت لە پەیماننامەیەکی نوێدا پەکینیش بەشدار بێت."

زانیاریی زیاتر: ئەگەرچی چین بە بەراورد بە ڕووسیا و ئەمریکا، توانا ئەتۆمییەکانی چین لە ئاستێکی تەواو جیاوازدان، بەڵام حکومەتی ئەو وڵاتە ئامادەنیە بەشداریی کارای لەو پەیماننامەیەدا هەبێت.

باکگراوند: لە ساڵی 2010، ڕووسیا و ئەمریکا واژۆیان لەسەر ڕێککەوتنامە ئەتۆمییەکە کرد، هەریەک لەو وڵاتانە خاوەنی زیاتر لە 800 سەکۆی هەڵدانی چەکی ئەتۆمی بوون، ئێستا چین خاوەنی نزیکەی 550 سەکۆی ئەتۆمییە و ئەو ژمارەیەش بە بەراورد بە ساڵی 2010ـی ڕووسیا و ئەمریکا هێشتا زۆر کەمە.