کاردانەوەی وڵاتانی جیهان لەسەر شەڕی نێوان ئیسرائیل و ئێران

ئاڤا نیوز

تەنیا لەماوەی 24 کاتژمێری ڕابردوودا ئیسرائیل و ئێران چەندین هێرشی هەمە چەشنیان کردووەتە سەر یەکتری، کە بەهۆیەوە زیانی گیانی و ماددی گەورەی بەدوای خۆیدا هێناوە، ئەم پێشهاتەش کاردانەوەی جیاوازی وڵاتانی لێكەوتووەتەوە. 

 

چی ڕوودەدات؟: بەرەبەیانی ڕۆژی هەینی 13-6-2025، ئیسرائیل لە ڕێگەی 200 فڕۆکەی جەنگییەوە هێرشێکی فراوانی کردە سەر ئێران و چەندین دامەزراوەی گرنگی ئەتۆمی و ناوەندی سەربازی بە ئامانج گرت، ئەم یەکەمجار بوو ئیسرائیل بەو وردییە ئەو ناوەندانە بە ئامانج بگرێت. 

-بەهۆی هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران 20 فەرماندەی باڵای سەربازی ئێران و شەش زانای بواری ئەتۆمی کوژران. 

-ئێران وەکو نیشاندانی کاردانەوەیەکی خێرا لە دوانیوەڕۆی ڕۆژی هەینی 200 درۆنی ڕەوانەی ئیسرائیل کرد بەڵام ئامانجەکەی نەپێکا و بەشێکیان لە ڕێگەی سیستمی بەرگری ئەو وڵاتانەوە خرایەخوارەوە کە لە ئاسمانیانەوە تێپەڕبوو.

- جارێکی دیکە لە ئێوارەی هەمان ڕۆژدا تاران لە ڕێگەی زیاتر لە 150 مووشەکی بالیستیکی دوورمەوداوە ناوەندی تەلئەڤیڤی بۆردمان کرد کە زیانی ماددی و گیانی لێكەوتەوە.

- دوای ئەو ڕووبەڕوبوونەوانە وڵاتانی جیهان هاتنە دەنگ و  ئەمریکا، کەنەدا، چین و یەکێتیی ئەوروپا هەموویان قسەی خۆیان لەبارەی جەنگەکەوە کرد.
 

زانیاریی زیاتر: کاردانەوەی وڵاتانی جیهان جیاوازبوو هەر وڵاتە قسەیەکی لەسەر ئەو گرژیانە هەبوو بەشێکیان پشتیوانیان لە هەنگاوەکەی ئیسرائیل کرد و بەشێکی دیکەشیان سەرکۆنەیان کرد:-

حکومەتی عێراق: بە تووندی سەرکۆنەی هیرشەکەی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران دەکەین و داوای هەڵوێست لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی دەکەین. 

سعودییە: سەرکۆنەی هێرشەکانی ئیسرائیل دەکەین، بەرپرسیاریێتیی گەورە لەسەر کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و ئەنجوومەنی ئاسایشە بۆ ڕاگرتنی ئەم هێرشانە.

قەتەر: سەرکۆنەی هێرشەکە دەکەین و بە پێشێلکاریی یاسایی لە بنەما نێودەوڵەتییەکان دایدەنێن.

چین: دژی پێشێلکردنی سەرەوەریی ئاسایشی ئێرانین.

تورکیا: داوا لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەکەین بەپەلە هەوڵی چارەسەر بدەن بۆ ئەوەی شەڕەکە بەرفراوان نەبێت .

میسر: سەرکۆنەی هێرشەکە دەکەین و بە هەڕەشەی ڕاستەوخۆ لەسەر ئاشتی و ئاسایشیی نێودەوڵەتی و هەرێمی دەزانین. 

ئوردن: سەرکۆنەی هێرشەکە دەکەین و پێشێلکارییەکی ئاشکرایە بۆ سەر وڵاتێک کە ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکانە.

عومان: هێرشەکە پێشێلکاری و کاریگەری لەسەر تێکدانی سەقامگیری ناوچەکە دەبێت.

ئیمارات: سەرکۆنەی هێرشەکە دەکەین و پێویستە کێشەکان بە گفتوگۆی دیپلۆماسی چارەسەر بکرێن.

ژاپۆن: بە تووندی سەرکۆنەی هێرشەکە دەکەین کە دەبێتە هۆی زیاتربوونی گرژییەکان.

بەریتانیا: ئەمە ساتێکی مەترسیدارە و ئێستا کاتی دانبەخۆداگرتن و هێمنی و گەڕانەوەیە بۆ دیپلۆماسییەت .

یەکێتیی ئەفریقیا: هێرشی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران هەڕەشەی جددیە بۆ سەر ئاشتیی نێودەوڵەتی.

چین : هێرشی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران دژی سەروەریی خاکی ئێرانە.

ئەڵمانیا: هۆشداری دەدەینە ئیسرائیل و ئێران لە هەڵکشانی زیاتری گرژییەکان.

 فەرەنسا:داوای خۆڕاگری لە هەموو لایەنەکان دەکەین.

کۆریای باکوور: ئامادەین پشتیوانی لە ئێران بکەن لەبەرامبەر دەستدرێژییەکانی ئیسرائیل.  

لەلایەکی دیکەوە: دۆناڵد ترەمپ لە ڕاگەیێنراوێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس ڕایگەیاند، ماوەی 60 رۆژ دەرفەتم بە ئێراندا بەڵام ئەوان 61 رۆژ و وەڵامیان نەبوو، بۆیە ئێستاش پێیان دەڵێم ڕەنگە دەرفەتێکی دیکە لەبەردەستدا مابێت.