ڕێکخراوی فەلەکناسی ڕەتیدەکاتەوە ئەمشەو یەڵدا بێت

ئاڤا  نیوز

 

سەرەڕای ئامادەکارییەکان بۆ شەوی یەڵدا لە شارە جیاوازەکانی هەرێمی کوردستان، بەڵام سەرۆکی ڕێکخراوی فەلەکناسی کوردستان بە کۆمەڵێک هۆکار ڕەتیدەکاتەوە ئەمشەو درێژترین شەوی ساڵ بێت.

 

وێنە گەورەکە: هەموو ساڵێک لە هەرێمی کوردستان لە شەوی 20ـی کانوونی یەکەم، بە بۆنەی شەوی یەڵدا وەک درێژترین شەوی ساڵ چالاکی هونەری جۆراوجۆر ئەنجام دەدرێت.

 

لێدوانی فەرمی: ئەژی چەتۆ حەسەن، سەرۆکی ڕێکخراوی فەلەکناسی کوردستان بە ئاڤا میدیای ڕاگەیاند، ئەمساڵ بەگوێرەی لێکدانەوەی فەلەکی دیاردەی "وەگەڕانی زستانە Winter Solstic" لە کاتژمێر 12:20ـی ڕۆژی شەممە بەکاتی هەولێر ڕوودەدات، یەکەم ڕۆژی زستان لە نیوە گۆی باکووری زەوی وەرزی زستان دەستپێدەکات. درێژترین شەوی تێدا دەبێت کە ماوەکەی دەگاتە 13 کاتژمێر و 44 خولەک و یەک چرکە، ڕۆژیش کورتترین ئاست تۆمار دەکات کە ماوەکەی دەگاتە 10 کاتژمێر و 15 خولەک و 59 چرکە. واتا شەوی یەڵدا دەکەوێتە شەوی شەممە.

 

زانیاریی زیاتر: ئەژی چەتۆ ئەوەش دەڵێت: شەوی یەڵدا لە ناوچەکە وەک شەوێکی کلتووری لێهاتووە و پەیوەندی بەو کاتە فەلەکیانەوە نییە کە دیاری دەکرێت، سبەی لە نیوەگۆی باکووری زەوی درێژترین شەوی دەبێت و سەرەتای زستانە، لە نیوەگۆی باشووری زەوی، وەگەڕانی هاوینە ڕوودەدات و وەرزی هاوین دەستپێدەکات. ساڵانە شەوی یەڵدا لەنێوان 20 تا 21 یانیش 22ـی مانگی 12 ڕوودەدات، تەنیا ساڵی 1903 درێژترین شەوی ساڵ کەوتە 23ی مانگ.

 

ئەوەی پێویستە بیزانیت: سەرچاوە مێژوویەکان دەڵێن، یەڵدا وشەیەکی سریانییە بەواتای لە دایکبوون دێت، ئەوان پێیان وایە یەڵدا هاوکاتە لەگەڵ زیندبوونەوەی عیسای مەسیح. لە ئێران پێی دەوترێت "شەوی چلە" لە شیعر و ئەدەبیاتی کوردی جگە لە شەوی یەڵدا، "شەوە زستان"یش بەکاردێت.