لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دژی کانێکی مەنگەنیز خۆپیشاندان دەکرێت

ئاڤا نیوز

دانیشتووانی گوندی شاین، سەر بە شاری کامێران، ناڕەزایەتییەکی تووندیان بەرامبەر دەستپێکردنەوەی کارکردن لە کانێکی مەنگەنیز لە نزیک گوندەکەیان دەربڕیوە. کانەکە کە نزیکەی 20 ساڵ لەمەوبەر کاری تێدا کراوە و دواتر وەستێندراوە، ئێستا دووبارە دەستی بە چالاکی کردووەتەوە.

زانیاریی بەدەستهاتوو: خەڵکی گوندەکە جەخت لەوە دەکەنەوە کە چالاکییەکانی کانەکە ژینگەی گوندەکەیان پیس دەکات و مەترسییەکی گەورە بۆ سەر تەندروستی خەڵک و ئاسایشی ژیانیان دروست دەکات. کانەکە لەناو گوندەکەدایە و کەمتر لە 100 مەتر لە سەرچاوەی ئاوی گوندەکەوە دوورە، ئەمەش وای کردووە خەڵک زیاتر نیگەران بن. دەڵێن مەنگەنیز لێکەوتەی تەندروستیی زۆر خراپی هەیە بۆ سەر ژیانی مرۆڤ.

ئەوەی پیویستە بیزانیت: مەنگەنیز کانزایەکە لەژێر خاک دەردەهێنرێت و لە پیشەسازییە جۆراوجۆرەکاندا بەکاردێت، وەک دروستکردنی ستیل، ئاسن، پۆڵا، پاتری، دەرمان و حەب، هەروەها لە پیشەسازیی شووشە، خۆراکی ئاژەڵ و سیرامیکیشدا بەکاردێت. بوونی ئەم کانزایە لە نزیک سەرچاوەی ئاوی خواردنەوەی گوندەکەدا، ترسێکی گەورەی لەسەر ژیانی دانیشتووان دروست کردووە.

زانیاریی زیاتر: بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتییەکانیان، ژمارەیەکی زۆری خەڵکی گوندەکە کۆبوونەتەوە لە شوێنی کانەکە. ڕاگەیێنراوێکیان ئامادە کردووە و یەکێک لە دانیشتووان بە زمانی فارسی خوێندویەتییەوە بۆ ئەوەی پەیامەکەیان بە ڕوونی بگاتە لایەنە بەرپرسەکان.

جگە لە مەترسییە تەندروستییەکان، لە نزیک کانەکە داربەڕوویەکی چەند سەد ساڵان هەیە کە بۆ خەڵکی ناوچەکە پیرۆزە و وەک شوێنێکی تەواف سەردانی دەکەن. چالاکییەکانی کانەکە ئەم دارە پیرۆزەش دەخاتە مەترسییەوە.

ئەمەش بزانە: دانیشتووانی گوندی شاین داوا لە پارێزگاری سنە، قایمقامی شاری کامێران و سەرجەم لایەنە پەیوەندیدارەکان دەکەن کە بە زووترین کات کارکردن لە کانەکەدا ڕابگیرێت بۆ پاراستنی ژینگەی گوندەکە و تەندروستی و ئاسایشی خەڵکەکەی.