کارەساتی جیهانی بەڕێوەیە؛ کشتوکاڵ لە لێواری لەناوچووندایە

ئاڤا نیوز

دوو ڕاپۆرتی نوێی نێودەوڵەتی هۆشدارییەکی ترسناک دەدەن، بەهۆی بەرزبوونەوەی پلەی گەرمیی زەوی، مرۆڤایەتی لەبەردەم مەترسیی لەناوچوونی کشتوکاڵ و قەیرانێکی گەورەی خۆراكدایە.

چیرۆکی سەرەکی: بەپێی ڕاپۆرتەکان، بەڵێنەکانی وڵاتان لە لووتکەی Cop30 بۆ کەمکردنەوەی گۆڕانی کەشوهەوا شکستیهێناوە. زەوی بەرەو ئەوە دەچێت 2.6 پلەی سیلیزی گەرمتر بێت بە بەراورد بە سەردەمی پێش پیشەسازی. ئەمەش دەبێتە هۆی وشکبوونی دارستانەکانی ئەمازۆن و تێکچوونی سیستەمی ژینگە.

ژمارەکان وا دەڵێن: لە ئەمساڵدا دەرچوونی گازە زیانبەخشەکان بە ڕێژەی 1% زیاد دەکات و دەگاتە ژمارەی پێوانەیی. هەروەها ڕێژەی دوانەئۆکسیدی کاربۆن لە بەرگەهەوادا دەگاتە 425 بەش لە ملیۆن، لەکاتێکدا پێشتر تەنها 280 بووە.

ئەوەی پێویستە بیزانیت: شارەزایان هۆشداری دەدەن لەوەی ئەم گەرمبوونە دەبێتە هۆی کۆتاییهاتنی کشتوکاڵ؛ بە جۆرێک وەرزەکان تێکدەچن، بارانی وەرزی لە ئاسیا و ئەفریقا نامێنێت و ئەوروپاش تووشی وشکەساڵیی کوشندە دەبێت.

لەلایەکی دیکەوە: مەترسییەکە گەیشتووەتە ئاستێک کە سرووشت چیتر بەرگە ناگرێت؛ دارستانە گەرمەکان لە باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا و ئەمریکای باشوور کە پێشتر سییەکانی زەوی بوون و دوانەئۆکسیدی کاربۆنیان دەمژی، ئێستا پێچەوانە بوونەتەوە و خۆیان دوانەئۆکسیدی کاربۆن دەردەدەن.