کوردانی فەیلی بۆ چارەسەری کێشەکانیان چاویان لە حکومەتی عێراقە

ئاڤا نیوز

 

دوای تێپەڕبوونی زیاتر لە چوار دەیە بەسەر جینۆساید و بەزۆرەملێ کۆچپێکردنی سەدان هەزار کوردی فەیلی لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە، تاوەکو ئێستا ئاسەواری برینەکانی کوردانی فەیلی ساڕێژنەکراوە.

 

وێنە گەورەکە: لە ساڵانی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوو حکومەتی بەعس هەڵمەتێکی فراوانی بۆ جينۆسايد و بەزۆرەملێ کۆچپێکردنی زیاتر لە ملیۆنێک کوردی فەیلی دەستپێکرد و دەستیشی بەسەر موڵک و ماڵەکانیاندا گرت، لەوکاتەوە تاوەکو ئێستا تەنیا 100 هەزار کوردی فەیلی مافەکانیان بۆ گەڕاوەتەوە و ئەوانی دیکە هێشتا لە چاوەڕوانی وەرگرتنەوەی مافەکانیاندان.

 

لێدانی فەرمی: لمیا عەبدولستار فەیلی، چالاکوانی تایبەت بە مافەکانی کوردانی فەیلی لە بەغدا بە ئاڤا نیوزی گوت: لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا دەیان هەوڵیان داوە بۆ ئەوەی چەند یاسایەک لە پەرلەمانی عێراق دەربکرێن و مافەکانیان بۆ بگەڕێتەوە، بەڵام تاوەکو ئێستا هەوڵەکانیان بێ ئەنجام بوون.

 

داواکارییە سەرەکییەکانی کوردانی فەیلی لە حکومەتی عێراق: 

 

یەکەم: ئاشکراکردنی چارەنووسی ئەو کەسانەی لە سەردەمی ڕژێمی بەعس بێسەروشوێن کراون.

دووەم: چارەسەرکردنی کێشەی ڕەگەزنامە، بەتایبەت کە دەیان خێزانی کوردی فەیلی لە ئێران و وڵاتانی ئەوروپا دەژین و ناتوانن بگەڕێنەوە، چونکە هیچ بەڵگەنامەیەکیان نییە کە بیسەلمێنێت ئەوان هاووڵاتی عێراقین.

 

سێیەم: قەرەبووکردنەوەی ماددی و مەعنەوی کوردانی فەیلی بەهۆی ئەوەی لە کاتی بەزۆرەملێ کۆچپێکردنیان لەلایەن بەعسەوە، هەموو موڵک، زەوی و سامانەکانیان دەستییان بەسەردا گیراوە.

 

چوارەم: پێنج کورسیی کۆتا بۆ پێکهاتەی کوردانی فەیلی لە پەرلەمانی عێراق تەرخان بکرێت.

 

پێنجەم: کاراکردنی بڕیارێکی ساڵی 2019ـی حکومەتی فیدراڵ کە بەڵێنی داوە کاربکات بۆ سڕینەوەی شوێنەوارە خراپەکانی سەر کوردی فەیلی و گێڕانەوەی مافەکانیان.

 

باکگراوند: بەپێی ئامارە نافەرمییەکان، نزیکەی 500 ھەزار کوردی فەیلی لە بەغدا دەژین، فەیلییەکان لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا هەم لە سەردەمی حکومەتی بەعس و هەم لە دوای 2003ـەوە ڕووبەڕووی نەهامەتیی زۆر بوونەتەوە، بەپێی دوایین ئاماریش زیاتر لە 22 هەزار کوردی فەیلی لە سەردەمی حکومەتی بەعسدا ئەنفالکراون. لە دوای 2006ـیشەوە بەردەوام "هەڕەشەی تیرۆریان" لەسەر بووە، بۆیە هەمیشە جەخت لەسەر پاراستنی مافەکانیان دەکەنەوە.