هەمیلە گەردی: 98%ـی خەڵكی عێراق متمانەیان بە سیستمی بانكی نییە

ئاڤا نیوز

پسپۆڕێکی بانکی دەڵێت، بەپێی توێژینەوەیەکی مەیدانی؛ 98%ـی خەڵکی عێراق متمانەیان بە سیستمی بانکی نییە و خۆیان پارەکانیان بە کاش هەڵدەگرن، بەڵام دۆخەکە لە هەرێمی کوردستان ئێستا گونجاوترە و هۆشیاریی هاونیشتمانیان بۆ پشتبەستن بە سیستمی بانکی، پێشکەوتنی بەخۆیەوە بینیوە.  

لێدوانی فەرمی: د. هەمیلە گەردی، پسپۆری بانکی تایبەت بە ئاڤا وتی، خزمەتگوزارییە داراییەکانی بانکەکانی عێراق لاوازن و کارەکانیان وەک پێویست شەفاف و جێی متمانە نین، هۆکارەکەشی ئەوەیە؛ مامەڵە داراییەکان لە عێراق، یاسا و ڕێنمایی رێکنەخراوە و هاووڵاتیانیش وەک پێویست شارەزای زانستی دارایی نین.

- ئەو پسپۆرە ئاماژەی بەوەشکرد، دوای ڕاگەیاندنی پرۆژەی هەژماری من، ئێستا ئاستی هۆشیاریی هاونیشتمانیانی هەرێمی کوردستان بۆ سیستمی بانکی بەرەوپێشچووە و قۆناغێکی زۆر باشی بڕیوە، بەڵام بەشێک لەو بانکانەی لە پرۆژەکە بەشدارن، لەئاست خواستی حکومەت و بەکارهێنەر -ئەوانەی هەژماری بانکییان لەو بانکانە کردووەتەوە- نین.

بابەتە ستراتیژییەکە: زانستی دارایی سێ لایەن تێیدا بەشدارن؛ حکومەت، بانک (حکومی و ئەهلی) و هۆشیاری تاک، هەردوو حکومەتی هەرێمی کوردستان و فیدڕاڵ لە چوارچێوەی پرۆژەی هەژماری من و تەوتینی مووچەی فەرمانبەران و خانەنشینان، هەنگاوێکی گەورەی لە بەدیجیتاڵیکردنی مامەڵەی دارایی ناوە، وەڵامدانەوەی هاونیشتمانیانیش لەئاست ئەو هەنگاوەی حکومەتە، بەڵام بەشێک لە بانکەکان وەک دامەزراوەیەکی قازانجویست مامەڵە دەکەن و خزمەتگوزارییە بانکییەکانیان لە ئاست خواستی سەردانیکاران و مامەڵەکارانیان نین.

زانیاریی زیاتر: ڕوونیشی کردەوە، ڕکابەری نێوان بانکەکان لەسەر بنەمای پێشکەشکردنی زۆرترین خزمەتگوزاری نییە، بەڵکو لەسەر بنەمای خزمایەتی و ناسینی کەسایەتیی سیاسی و بەرپرسانی سەربازییە.

هۆکارە زانراوەکان: بە بۆچوونی ئەو پسپۆڕە بانکیە ئەمانەی خوارەوە هۆکارن بۆ لاوازی سیستمی بانکی لە عێراق:

- بێ متمانەیی هاووڵاتیان بە بانکەکانی عێراق و پشتبەستن بە مامەڵەی کاش.

- مامەڵەی قازانجویستانەی بەشێک لە بانکەکان، بەجێگەی پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریی بانکی بە مامەڵەکارانیان.

- سستی و لاوازی ئاپی ئەلیکترۆنیی بانکەکان و پێنەدانی زانیاریی پێویست بە بەکارهێنەر.

- ئەزموونی کارمەندانی بانکەکان وەک پێویست نییە و لە زانستی دارایی شارەزا نین.

- سستی لایەنی تەکنیکی و دیجیتاڵی کە وەک پێویست هاوکاری سستمی بانکی نین.

- دژیەکی ڕێسا و ڕێنماییەکانی مامەڵەی دارایی لەنێوان عێراق و ئەو وڵاتانەی کە بەنیازن وەبەرهێنان لەنێو عێراقدا بکەن.

- سەختی و دژواری ڕێکارە بانکییەکان، کە وایکردووە کارئاسانی بۆ هاونیشتمانیان بەدی نەکرێت.

کاریگەری و لێکەوتەکان: لاوازی بانکە ئەهلییەکانی عێراق وایکردووە، متمانەی هاووڵاتیان بە سیستمی بانکی لاواز بێت و بەجێگەی دانانی پارەکانیان لە بانک، پارەی کاش لە ماڵەوە هەڵبگرن، بەمەش 92% بۆ 95%ـی پارەی نەختینەیی عێراق لە دەرەوەی سیستمی بانکی ئاڵوگۆڕی پێ دەکرێت، جگەلەوەش؛ بێ متمانەیی بە بانکە بازرگانییەکانی عێراق وایکردووە، وەبەرهێنەرانی ناوخۆیی و دەرەکی نەتوانن دەستپێشەخەریی وەبەرهێنان لە ناو عێراقدا بکەن و ترسیان هەیە لەوەی سەرمایەکانیان بفەوتێت، لەپاڵ ئەوەش، وەبەرهێنەری بیانی هەست بە دژیەکی ڕێسا و ڕێنماییەکانی پەیوەست بە مامەڵەی دارایی لەنێوان وڵاتی خۆی و عێراقدا دەکات و، ڕووبەڕووی ڕێکاری سەخت و دژواری مامەڵەکردن دەبنەوە.