بە نیشتمانیکردنی جەژنێک کێشەیەکی دیکە دەخاتە نێوان شیعە و سوننە

ئاڤا نیوز

 

لایەنە عێراقییەکان بە دیاریکراوی سوننە و شیعە چوونەتە ناو مشتومڕێکی گەرمەوە سەبارەت بە نیشتمانیکردنی جەژنی غەدیر، شیعەکان پێداگری لەوە دەکەن ئەو جەژنە بکرێتە پشوو، سوننەکانیش هۆشداری دەدەن.

 

چیرۆکی سەرەکی: بەپێی گێڕانەوەی شیعە لە کاتی گەڕانەوەی پەیامهێنی خودا لە دوایین سەفەری حەج لە 18ـی زیلحیجەی ساڵی 10ـی کۆچی سروشی بۆ هاتووە. لەوکاتەدا پەیامهێن چووەتە سەر بەرزاییەک و ئیمامی عەلی وەک جێنشێنکی لێهاتوو بۆ ڕێبەرایەتی پاش خۆی ناساندووە و داوای لە ئامادەبووان کردووە ئەم پەیامە بەکەسانی دیکەش ڕابگەیێنن.

 

هۆکارە زانراوەکان: ڕۆژی 19-04-2024، موقتەدا سەدر، ڕێبەری ڕەوتی سەدری داوای لە پەرلەمان کرد یاسایەک دەربکات کە تێیدا دەوامی فەرمی لە جەژنی غەدیردا بکرێتە پشوو. نوێنەرانی شیعەش بەدەم بانگەوازەکەی سەدر چوون بۆ پەسەندکردنی ڕەشنووسی یاسای پشووە فەرمییەکانی وڵات.

 

ئەوەی ئێستا ڕوودەدات: لە دانیشتنی ڕۆژی سێشەممەی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق، خوێندنەوەی یەکەم بۆ پێشنیازە یاساکە کرا، بەڵام بەهۆی مشتومڕی نێوان نوێنەرانی شیعە و سوننە خوێندنەوەکە پەکخرا.

 

لێدوانی فەرمی: مشعان جبووری، سیاسەتمەداری سوننە لە تۆڕی کۆمەڵایەتی“X” نووسیویەتی، گۆڕینی جەژنی غەدیر بۆ جەژنی نیشتمانی "دەبێتە هۆی دروستبوونی هەستیاری کە گەلی عێراق پێویستی پێی نییە". 

 

کاریگەریی و لێکەوتەکان: پارتی "موتەحدوون" بە سەرۆکایەتیی ئوسامە نوجەیفی، سەرۆکی پێشووی پەرلەمان، ڕایگەیاند: جەژنی غەدیر یان جەژنی ویلایەتدان بە ئیمام عەلی بەپێی ئەو گێڕانەوە فیقهیەی شیعە باوەڕیان پێی هەیە، ئەوانە بە كافر دادەنێت كە باوەڕیان پێی نییە، ئەمەش مانای سەپاندنی دەقێكە كە نیوەی گەلی عێراق بە كافر دەزانێت. 

 

گۆشەیەکی دیکەی دیمەنەکە: لە بەرامبەردا نوێنەرانی هێزە سوننەکان دەستیان بە کۆکردنەوەی واژۆ کردووە بۆ ئەوەی ئەو یاسایە بکێشنەوە، هاوکات لەناو پەرلەمان دەنگی شیعەش هەیە کە ناڕازین لە بەرامبەر دەرکردنی یاسایەکی جیا بۆ جەژنی غەدیر، لەکاتێکدا پێشتر پەرلەمان یاسای "پشووە فەرمی و جەژنەکانی" لە حکومەتی عێراق وەرگرتوو، هیچ پاساوێکیش بۆ جیاکردنەوەی جەژنی"غەدیر" نییە.

 

لەلایەکی دیکەوە: پارتی سیادە لە ڕاگەیێنراوێکدا، ئەو هەوڵانە ڕەتدەکاتەوە کە بۆ پەسندکردنی "جەژنی غەدیر" وەک پشووی فەرمی دەدرێن و پێیوایە، ئەو هەوڵانە وڵات بەرەو " تیۆکراسی ئایینی" دەبات و دەڵێت: "ئێمە لە پارتی سیادە ڕێز لە سەرجەم قوتابخانە ئایینی و مەزهەبییەکان دەگرین، بەڵام ڕەتی دەکەینەوە ئەو یاسایە بەسەر تەواوی کۆمەڵگەی عێراقی وەک یاسایەکی پابەندکەر بسەپێنرێت".