حووسییەکان و ئیسرائیل لەبەردەم هەڵبژاردنێکی مەترسیداردا

ئاڤا نیوز

ململانێی سەربازیی نێوان حووسییەکانی یەمەن و ئیسرائیل ماوەی دوو ساڵە بەردەوامە و پێشبینییەکان بۆ قۆناغێکی نوێی گرژی و فراوانبوونی پێکدادانەکان لە ئارادان.

 

ئەوەی پێویستە بیزانیت: لە تشرینی یەکەمی 2023ـەوە، حووسییەکان بە مووشەک و فڕۆکەی بێفڕۆکەوان هێرشیان کردووەتە سەر ئامانجەکانی ئیسرائیل، بە بیانووی پشتگیریکردنی فەلەستینییەکان لە غەززە.

 

بڵاوکراوەی فەرمی: بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی ماڵپەڕی (شەفەق نیوز)، ئەم پەرەسەندنە چاوەڕوانکراوە، بەتایبەتی دوای هەڕەشەکانی حووسییەکان بۆ وەڵامدانەوەی کوژرانی سەرۆکوەزیران و چەند وەزیرێکی حکومەتەکەیان، دەکرێت ببێتە هۆی چالاککردنەوەی بەرەکانی جەنگی وەستاو و خێراکردنی ململانێی چاوەڕوانکراوی نێوان تاران و تەلئەبیب.

 

ڕاپۆرتەکە ئاماژە بە چەندین بۆچوونی جیاواز دەکات؛ هەندێک پێیان وایە تۆڵەسەندنەوەی حووسییەکان سنووردار دەبێت بۆ ئەوەی خۆیان لە گرژییەکی گەورە بپارێزن و پاساوێکیش بە دەستەوە نەدەن بۆ پێکهێنانی هاوپەیمانییەکی نێودەوڵەتی دژی خۆیان.

 

پشتگیری بەردەوام و ستراتیژی نوێ

عادل ڕاجح، ئەندامی لیژنەی ناوەندیی حزبی دادپەروەری و بینا کە نزیکە لە حووسییەکان، دووپاتی دەکاتەوە کە پشتگیریی یەمەن بۆ غەززە "جێگیر و بەردەوامە"، سەرەڕای هێرشەکانی ئیسرائیل و هەڕەشەکانی ئەمریکا. ڕۆژی یەکشەممە، فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان کە لە یەمەنەوە هەڵدرا، هۆڵی گەشتیارانی فڕۆکەخانەی ڕامۆنی ئیسرائیلی کردە ئامانج. سوپای ئیسرائیل ڕایگەیاندووە کە سێ فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی لە یەمەنەوە تێکشکاندووە.

 

بە گوتەی ڕاجح، "یەمەن ستراتیژییەکی سەربازیی نوێی گرتووەتەبەر بە بەکارهێنانی چەکی پێشکەوتوو وەک (فەلەستین 2) و بەردەوامبوونی ئۆپەراسیۆنە دەریاییەکان، ڕۆژانی داهاتوو شاهیدی ئۆپەراسیۆنی سەربازیی گەورە و لەناکاو دەبێت". 

 

هێرشی سنووردار و هەوڵەکانی ئەمریکا

 

کەمال زەغڵوول، توێژەر لە کاروباری هەرێمی، هاوڕایە کە هێرشی حووسییەکان چاوەڕوانکراوە، بەڵام پێیوایە "لێدانەکان سنووردار دەبن بۆ ئەوەی گرژییەکی گەورە دژی یەمەن ڕوونەدات"، و پێشیوایە گرژییەکان عێراق یان ئێران ناگرێتەوە. زەغڵوول هۆکارەکەی دەگەڕێنێتەوە بۆ هەوڵەکانی ئەمریکا بۆ دانوستان لەگەڵ حەماس و ویستی واشنتن بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگەکە بۆ ئەوەی سەرنجی لەسەر هاوپەیمانییە ئاسایشییەکانی چین و ڕووسیا و کۆریای باکوور بێت.

 

ئەگەری تێوەگلانی ئێران و نیگەرانی ناوخۆیی

لەلایەکی دیکەوە، ئەحمەد ئەلیەسری، شیکەرەوەی سیاسیی عێراقی، پێیوایە ئامانجکردنی ئیسرائیل لەلایەن حووسییەکانەوە لەوانەیە "یەکێک بێت لە هۆکارەکانی ئامانجکردنی ڕاستەوخۆی ئێران و خێراکردنی قۆناغی چاوەڕوانکراوی نێوانیان". بەڵام پێیوایە ململانێیەکان بۆ وڵاتانی دیکە درێژ نابێتەوە و هەر هێرشێک لەلایەن حووسییەکانەوە پشتگیریی ئەمریکا بۆ ئیسرائیل زیاتر دەکات.

 

هاوکات حازم عەیاد، شیکەرەوەی سیاسیی ئوردەنی، دەڵێت کرانەوەی بەرەکانی جەنگ "پشت بە ڕادەی تێوەگلانی ئەمریکا لە ململانێ هەرێمییەکە" دەبەستێت. بەڵام پێیوایە حووسییەکان نایانەوێت هاوپەیمانییەکی نێودەوڵەتی دژی خۆیان دروست ببێت.

 

عەیاد لە کۆتاییدا دەڵێت "ئەوەی حووسییەکان زیاتر نیگەران دەکات، جووڵە ناوخۆییەکانە لەناو یەمەندا و تێوەگلانی وڵاتانی هەرێمی بە پشتگیریکردنیانەوە، ئەمە ئەو سیناریۆیە کە لەوانەیە ڕووبەڕووبوونەوەکە گڕ بگرێت".