"چارەنووسی ئەسەد چاوەڕێتانە"؛ تاران هێڵە سوورەکان بۆ بەغدا دیاری دەکات

ئاڤا نیوز

لە پەیامێکی ئاگریندا، تاران هاوپەیمانە شیعەکانی عێراق دەخاتە بەردەم بژاردەیەکی ترسناک: مانەوە لە بەرەی ئێران یان دووبارەبوونەوەی سیناریۆی وێرانکاریی سووریا. 

وێنە گەورەکە: "بەغداد ئەلیەوم" لە ڕاپۆرتێکدا خوێندنەوە بۆ مەترسییەکانی گۆڕینی هاوپەیمانێتی عێراق دەکات لەنێوان فشاری ئەمریکا و هەڕەشەی ئێراندا؛ ئایا بەغدا دەتوانێت بەبێ باجدان لەم گێژاوە رزگاری بێت؟.

بڵاوکراوەی فەرمی: بەگوێرەی ڕاپۆرتەکە، ئێران بە کورتی بە هاوپەیمانەکانی لە عێراق دەڵێت: ئەگەر ڕوو لە عەرەب و ئەمریکا بکەن، وەک بەشار ئەسەدتان لێدێت. بەڵام مانەوەش لەگەڵ تاران بەبێ پلان، وەک لوبنانی لێدێت.

"تووشی هەمان چارەنووسی بەشار ئەسەد دەبن"

بەم ڕستە کورتەی سەرەوە، ئەمیر موسەوی، شرۆڤەکاری سیاسی نزیک لە تاران، هێزە شیعەکانی عێراقی خستە بەردەم مەترسییەکی گەورە. پرسیارەکە ئەوەیە: ئایا عێراق دەتوانێت لەم دۆخە ئاڵۆزەدا هاوپەیمانێتی خۆی بگۆڕێت؟ تاران پێیوایە دۆخی ئێستای بەغدا لەو ساتەی سووریا دەچێت کە هەوڵیدا لە ئێران دووربکەوێتەوە و لە عەرەب نزیک بێتەوە، نەک لەبەر خۆشەویستی، بەڵکو بەهۆی بێهیوایی لەوەی کە ئێران چیتر ناتوانێت ئابوورییەکەی بپارێزێت. بەڵام دیمەشق کاتێک ویستی ئەمە بکات، بۆی دەرکەوت گەڕانەوە بۆ باوەشی عەرەب باجەکەی قورسە و ئێرانیش چیتر ئامادە نییە وەک جاران پاڵپشتی بێسنووری لێ بکات.

سیاسەتی ئەمریکا گۆڕاوە بۆ شێوازی "فشار"

موسەوی دەیەوێت بە هێزە عێراقییەکان بڵێت: گۆڕینی بەرە پێویستی بە ئامادەکارییە. ئەم هۆشدارییە لە کاتێکدایە کە لە بەغدا گفتوگۆ هەیە بۆ پێداچوونەوە بە پەیوەندییەکان لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی و ئەمریکا. ئەمەش لەبەرئەوەی سیاسەتی ئەمریکا گۆڕاوە بۆ شێوازی "فشار"، و مەرجی بۆ هاوکارییەکان ئەوەیە دەبێت نفووزی ئێران لە عێراق کەم بکرێتەوە.

بەڵام وێنەکە بەبێ نموونەی "لوبنان" تەواو نابێت. لوبنان هاوپەیمانێتی خۆی نەگۆڕی، بەڵام باجی مانەوەی لە یەک بەرەدا بە وێرانکاری، بۆردومان و داڕمانی تەواوەتی ئابووری دا. ئەمەش دەریدەخات کە تەنیا دەرچوون لە بەرەیەک کێشە نییە، بەڵکو مانەوەی بێ پلانیش لە یەک بەرەدا کارەساتبارە.

عێراق ناتوانێت لە بەرەیەکەوە بۆ بەرەیەکی دیکە باز بدات

لەم نێوەندەدا، عەباس جبووری، شارەزای سیاسی، کێشەکە لە "خێرایی گۆڕانکارییەکە" دەبینێت. عێراق ناتوانێت بە یەکجار لە بەرەیەکەوە بۆ بەرەیەکی دیکە باز بدات. هەر جووڵەیەکی خێرا بەرەو ئەمریکا یان عەرەب، لەلایەن تارانەوە وەک "هەڕەشەی ئاسایشی نەتەوەیی" سەیر دەکرێت و کاردانەوەی تووندی دەبێت. ئەو وڵاتانەی بەپەلە هاوپەیمانییان گۆڕی، تووشی ڕووخانی حکومەت یان شەڕی ناوخۆ بوون. پێویستە عێراق پلانێکی هەبێت بۆ ئەوەی نەبێتە سووریا یان یەمەنێکی دیکە.

عێراق چۆن ئەم قۆناغە تێدەپەڕێنێت

ئێستا هێزە شیعەکان لەبەردەم تاقیکردنەوەیەکی قورسدان: لەلایەک دەیانەوێت پەیوەندی مێژوویی لەگەڵ ئێران بپارێزن، لەلایەکی دیکە دەزانن ئابووری عێراق بەبێ ئەمریکا بەڕێوە ناچێت. مەترسییەکە ئەوە نییە عێراق کێ هەڵدەبژێرێت، بەڵکو ئەوەیە چۆن ئەم قۆناغە تێدەپەڕێنێت. کێشە گەورەکە "کوێری سیاسی"یە، واتە درەنگ تێگەیشتن لە گۆڕانکارییەکان، کە وادەکات دواجار ڕێڕەوەکە بەزۆر و بە خوێن بەسەر وڵاتەکەدا بسەپێنرێت.